Phát triển trung cấp chuyên nghiệp đáp ứng phát triển nguôn nhân lực của địa phương

    Phải đối diện với hai trận lũ lụt lịch sử, hậu quả để lại rất nặng nề, năm học 2010 - 2011 Giáo dục Hà Tĩnh tiếp tục nhận được sự quan tâm chỉ đạo có hiệu quả của Bộ GD&ĐT, sự giúp đỡ thắm tình đồng chí, đồng nghiệp của Giáo dục cả nước, sự lãnh đạo của các cấp uỷ, chính quyền địa phương, toàn ngành đã nổ lực phấn đấu, khắc phục khó khăn, thực hiện tốt chủ để năm học “Tiếp tục đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”, đưa Giáo dục Hà Tĩnh tiếp tục có sự chuyển biến mạnh mẽ, hoàn thành tốt 16/16 lĩnh vực công tác của Bộ GD&ĐT : kỷ cương nền nếp được giữ vững; đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý ngày càng phát triển cả về lượng và chất; số trường đạt chuẩn quốc gia tăng nhanh ở các cấp học, bậc học; công tác phổ cập giáo dục được tăng cường; các cuộc vận động và các phong trào thi đua được thực hiện một cách sâu rộng, hiệu quả; chất lượng giáo dục toàn diện và chất lượng mũi nhọn không ngừng nâng cao; nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu xã hội được chú trọng đúng mức... Đó là diện mạo của một nền GD&ĐT ổn định, thực chất, bền vững và phát triển, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị của địa phương, đất nước.

    Tại diễn đàn này, theo sự phân công của lãnh đạo Bộ , Ngành GD&ĐT Hà Tĩnh xin phát biểu, làm rõ thêm nội dung nhiệm vụ: Phát triển trung cấp chuyên nghiệp đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của địa phương.

     Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục TCCN chiếm một vị trí quan trọng với nhiệm vụ chính là đào tạo người lao động có kiến thức, kỹ năng thực hành nghề nghiệp, có khả năng làm việc độc lập, có tính sáng tạo và có thái độ lao động tốt để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

     Hà Tĩnh là vùng đất giàu tiềm năng kinh tế và truyền thống yêu nước, cách mạng, truyền thống văn hoá khoa bảng. Về phương diện phát triển kinh tế, hiện nay, Hà Tĩnh đang tập trung chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế trên tất cả các lĩnh vực; đảm bảo sự tăng trưởng hợp lý, bền vững, đưa Hà Tĩnh, từ một tỉnh nông nghiệp trở thành tỉnh có công nghiệp - dịch vụ phát triển, phấn đấu đến năm 2015, cơ bản trở thành một trong những trung tâm công nghiệp phát triển của miền Trung. Hiện nay, tỉnh đang tập trung triển khai các dự án trọng điểm như Khu Kinh tế Vũng Áng, Khu Kinh tế Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo, Thuỷ điện Ngàn Trươi Cẩm Trang v.v.. Đặc biệt là Khu Kinh tế Vũng Áng - một trong những trọng điểm kinh tế của đất nước đang phát triển nhộn nhịp với hơn 100 dự án được cấp Đăng ký kinh doanh và Giấy chứng nhận đầu tư với số vốn đăng ký gần 11 tỷ USD. Trong đó, có các dự án lớn mang tầm quốc gia như: Khu liên hợp Gang thép và Cảng Sơn Dương của Tập đoàn Formosa - Đài Loan; Khách sạn Năm sao và Cao ốc văn phòng, Khu du lịch dịch vụ Hồ Tàu Voi; Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng; Nhà máy luyện thép của Công ty Cổ phần Gang thép Hà Tĩnh; Khu liên hợp công nghiệp - dịch vụ - đô thị Vũng Áng v.v…

     Ngày 16 tháng 9 năm 2010 Văn phòng Chính phủ đã có Công văn số 248/TB - VPCP Thông báo Kết luận của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị về Đào tạo và đảm bảo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu Khu kinh tế Vũng Áng.

     Bối cảnh đó, đặt ra cho GD&ĐT Hà Tĩnh những yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể và cấp bách. Toàn ngành, nhất là lĩnh vực giáo dục TCCN đã cố gắng bám sát tình hình, đề ra các giải pháp phù hợp, tổ chức chỉ đạo thực hiện và bước đầu đạt được những kết quả nhất định, góp phần giải quyết bài toán về đào tạo lực lượng lao động có trình độ, từng bước đáp ứng nguồn nhân lực cho Khu Kinh tế Vũng Áng cũng như của địa phương nói chung.

     Thứ nhất, căn cứ vào Chỉ thị và Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2010 - 2011 của Bộ GD&ĐT và các Vụ chức năng, trên cơ sở kết quả đánh giá 10 năm phát triển giáo dục TCCN được tổ chức trong tháng 10 năm 2010 của ngành, kết hợp với yêu cầu nhiệm vụ của tỉnh, Sở đã chủ động tham mưu để UBND tỉnh đồng chủ trì tổ chức Hội nghị Giao ban các trường chuyên nghiệp cùng các ngành liên quan nhằm tổng kết năm học 2009- 2010 và triển khai nhiệm vụ năm học 2010 - 2011. Sau Hội nghị, UBND tỉnh đã ban hành văn bản số 275/TB-UBND ngày 27 tháng 10 năm 2010 Thông báo Kết luận của đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh về hội nghị, trong đó tập trung chỉ đạo các trường triển khai trọng tâm nhiệm vụ năm học, nhất là việc phát triển giáo dục TCCN đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của tỉnh và khu vực. Kết luận của UBND tỉnh thực sự có ý nghĩa về nhiều mặt đối với lĩnh vực GDCN. Theo đó, chỉ đạo các trường TCCN, các cơ sở có đào tạo TCCN hoàn thành việc xây dựng Chiến lược phát triển trường đến năm 2015 -  tầm nhìn đến năm 2020 trình UBND tỉnh phê duyệt và từng bước được tỉnh đầu tư đáp ứng các điều kiện đảm bảo nâng cao chất lượng đào tạo TCCN như tăng cường cơ sở vật chất, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý v.v…

    Thứ hai, Sở tích cực phối hợp với các ngành chức năng tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng, xác định chỉ tiêu tuyển sinh cho các trường theo hướng đa dạng hoá các loại hình và phương thức đào tạo, đảm bảo cân đối, hài hoà giữa các ngành nghề, phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gắn đào tạo với nhu cầu xã hội trước mắt và lâu dài. Sở GD&ĐT làm đầu mối chủ động cập nhật thông tin cần thiết từ các doanh nghiệp trong Khu kinh tế Vũng Áng, chỉ đạo các trường thành lập Ban Chỉ đạo đào tạo nguồn nhân lực cho Khu Kinh tế và Ban Chỉ đạo đào tạo theo nhu cầu xã hội;

     Năm học 2010 - 2011 khối TCCN tỉnh đã ký 01 hợp đồng đào tạo cán bộ cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Gang thép Hưng nghiệp Formosa; ký 10 văn bản ghi nhớ hợp tác đào tạo theo nhu cầu của Khu Kinh tế Vũng Áng với một số trường đại học trong nước; tuyển sinh 39 lớp TCCN hệ chính quy đào tạo 25 mã ngành với 1885 học sinh; 6 lớp vừa làm vừa học gồm 285 học sinh; 10 lớp liên thông từ trình độ TCCN lên CĐ và ĐH gồm 474 sinh viên; 5 lớp TCCN với 255 học sinh không thuộc chỉ tiêu có ngân sách. Ngoài ra, các trường tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng nghề ngắn hạn cho hàng ngàn lao động nông thôn, góp phần thực hiện Đề án Xây dựng Nông thôn mới của tỉnh.

    Thứ ba, thực hiện tốt các giải pháp phân luồng học sinh sau THCS và THPT. Sở đã chỉ đạo các trường TCCN, THPT, Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp, Phòng GD-ĐT thực hiện hiệu quả các giải pháp hướng nghiệp, hướng học một cách hệ thống, giúp học sinh phổ thông chủ động lựa chọn con đường tiếp tục học tập hoặc đi vào một lĩnh vực nghề nghiệp nào đó, phù hợp với năng lực bản thân và yêu cầu của địa phương, đất nước. Cụ thể: phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình, Sở Lao động và Thương binh - xã hội tỉnh xây dựng và phát sóng một số chương trình Thanh niên với Lao động - Việc làm; phối hợp với Dự án Cải thiện việc làm và Thị trường lao động cho người nghèo, Tỉnh Đoàn, tổ chức 08 chương trình Tư vấn  tuyển sinh, đào tạo, ĐH, CĐ, TCCN với sự tham gia của trên 10.000 học sinh lớp 12; tổ chức Hội nghị Tuyển sinh ĐH, CĐ, TCCN toàn tỉnh với sự tham gia quảng bá kế hoạch tuyển sinh của các trường TCCN tỉnh; tổ chức riêng Hội nghị bàn về công tác phân luồng học sinh sau THCS cho các Phòng GD-ĐT huyện, thị xã, thành phố, yêu cầu các Phòng tăng cường vận động học sinh tốt nghiệp THCS đăng ký xét tuyển vào TCCN, Trung cấp nghề…; chỉ đạo các trường THPT đóng trên địa bàn Khu kinh tế Vũng Áng phối hợp với Ban Quản lý Dự án Khu kinh tế tổ chức chương trình tư vấn hướng nghiệp cho học sinh, tham gia Hội chợ Giới thiệu việc làm để có thêm nhận thức về sự lựa chọn nghề nghiệp cho tương lai; các trường THPT và các Trung tâm KTTH- HN tổ chức các hoạt động ngoại khoá, dạy nghề phổ thông và sinh hoạt hướng nghiệp cho 100% học sinh từ lớp 9 đến lớp 12 theo chương trình quy định của Bộ GD&ĐT. Năm 2010, số học sinh phổ thông đăng ký dự tuyển vào các trường TCCN là 1.849 em, tăng 700 em so với năm 2009, trong đó có 64 em tốt nghiệp THCS.

    Thứ tư, quy hoạch, sắp xếp lại mạng lưới các trung tâm trực thuộc có đào tạo nghề trên địa bàn; phát huy mô hình dạy Bổ túc THPT - Đào tạo nghề trình độ trung cấp tại các trung tâm.

     Sở tham mưu cho UBND tỉnh sáp nhập các trung tâm GDTX, Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp, đồng thời bổ sung chức năng nhiệm vụ đào tạo nghề và nâng cao năng lực hoạt động của các trung tâm. Đến nay, đã sáp nhập được 7/11 trung tâm trong toàn tỉnh, trong đó có Trung tâm Kỳ Anh - địa phương của Khu Kinh tế Vũng Áng.

Tiếp tục thực hiện mô hình dạy Bổ túc THPT - Đào tạo nghề có trình độ trung cấp theo Quyết định số 20/2006 QĐ-UBND ngày 20 tháng 3 năm 2006 của Uỷ ban nhân dân tỉnh về việc bổ sung nhiệm vụ dạy Bổ túc THPT kết hợp đào tạo nghề cho các Trung tâm nói trên. Năm học này, các trung tâm tuyển sinh được 1428 học sinh học bổ túc văn hoá - Đào tạo nghề trình độ trung cấp theo hình thức liên kết. Trong đó, chú trọng vào các nghề đáp ứng nguồn nhân lực theo nhu cầu xã hội như: Cơ khí, Hàn, Gò, Điện dân dụng, Điện Công nghiệp, May dân dụng, May Công nghiệp, Kỹ thuật lái máy công trình, Tin học, Kế toán…

     Phát huy những kết quả bước đầu, thời gian tới để góp phần phát triển Giáo dục TCCN trong việc đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của địa phương, đất nước, cùng với những trọng tâm nhiệm vụ năm học 2011- 2012 của Bộ GD&ĐT, Hà Tĩnh tập trung thực hiện các giải pháp cơ bản sau:

     1. Tích cực tham mưu và phối hợp với các sở, ngành xây dựng quy hoạch phát triển nguồn nhân lực của tỉnh đến năm 2020; tạo cơ chế đặc thù để bố trí và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực đã qua đào tạo.

     2. Phối hợp với các ngành chức năng, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các đề án, dự án phát triển TCCN đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt; làm tốt công tác tham mưu để các trường có điều kiện đẩy nhanh tiến độ, hiệu quả  thực hiện các đề án.

     3. Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục nghề nghiệp nhằm thu hút đầu tư kết hợp với việc sắp xếp lại mạng lưới trường lớp từ các nguồn vốn của xã hội theo quy hoạch; chỉ đạo các cơ sở đào tạo tăng cường giới thiệu, thông tin về ngành nghề, hoạt động đào tạo của mình đến với học sinh phổ thông; xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất trên địa bàn để không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo, gắn đào tạo với sử dụng và việc làm.

      4. Tạo cơ hội và khuyến khích các trường tranh thủ, tìm kiếm đối tác để đẩy mạnh việc liên kết, hợp tác với các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước nhằm nâng cao năng lực, chất lượng đào tạo, tiếp tục thực hiện có hiệu quả Thông báo số 248 nói trên của Thủ tướng Chính phủ.

      5. Thực hiện xã hội hoá đồng thời nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác hướng nghiệp cho học sinh, qua đó đẩy mạnh hơn nữa công tác phân luồng học sinh sau THCS và THPT.  

Tại Hội nghị này, Hà Tĩnh có một số  đề xuất kiến nghị để Bộ GD&ĐT xem xét:

      1. Đề xuất với Chính phủ có chính sách và cơ chế đồng bộ về quản lý, tạo sự ràng bộc, gắn kết để các công ty, doanh nghiệp và các đơn vị sử dụng nhân lực có trách nhiệm tham gia tích cực vào quá trình đào tạo nguồn nhân lực trình độ TCCN; có chính sách khuyến khích cho người học, người dạy TCCN .

      2. Quy hoạch, sắp xếp lại hệ thống mạng lưới các trường TCCN, các cơ sở đào tạo TCCN, đào tạo nghề một cách khoa học trên phạm vi vùng, khu vực và toàn quốc.

      3. Tập trung chỉ đạo để tạo sự thống nhất cao trong Quản lý Nhà nước về đào tạo TCCN, đào tạo nghề theo hướng hệ thống các cơ sở đào tạo nghề đặt trong phạm vi quản lý chung của ngành GD&ĐT, để phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của ngành và tránh sự chồng chéo trong quản lý, điều hành.

      4. Chỉ đạo và có giải pháp hỗ trợ, đầu tư hiệu quả để các địa phương, các trường TCCN làm tốt công tác dự báo về nhu cầu nguồn lực lao động cũng như tăng cường năng lực đào tạo, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.