Những năm 80, 90 của thế kỷ XX là những năm tháng không thể nào quên của ngành học mầm non tỉnh nhà. Do nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của một cấp học mở đầu cho giáo dục học đường nên đã có lúc các trường mầm non phải chịu cảnh “ba cha bảy mẹ” cộng với hoàn cảnh đời sống kinh tế xã hội lúc bấy giờ hết sức khó khăn nên hệ thống trường lớp tạm bợ xuống cấp, đồng lương giáo viên đã ít ỏi lại còn bị nợ dây chuyền tháng này qua năm khác. Chuyện cô giáo đến mùa phải mang thúng đi đòi gạo (thay cho tiền lương) là “chuyện thường ngày ở xã”. Lớp học thì học nhờ trong nhà dân, kho hợp tác, đền miếu… Nói gì đến chất lượng dạy học ở vùng sâu vùng xa, vùng khó khăn.

       Chưa đầy 10 năm, sau khi ngành giáo dục mở rộng tuyên truyền cùng với việc phát động phong trào xã hội hoá giáo dục, một cuộc cách mạng về nhận thức đã tạo nên những thay đổi mạnh mẽ ở các địa phương và đặc biệt là trong nhân dân. Từ chỗ con 5 tuổi mới cho đi mẫu giáo để lên lớp 1, thì nay phụ huynh đã nhận thức được việc cho con đến lớp mẫu giáo càng sớm càng tốt. Từ chỗ, mỗi tháng chỉ dăm bảy ngàn đồng hoặc dăm ba cân gạo mà cũng khó thu, nay phụ huynh đã dành dụm đóng nộp cho con đi học ngày 2 buổi, dần dần cho con ăn bữa phụ, rồi ở lại ăn bán trú ở trường. Điển hình là huyện Đức Thọ, năm 2002, khi Sở đưa ra vấn đề tổ chức bán trú đại trà ch các cháu, Phòng GD&ĐT đã chỉ đạo mỗi phụ huynh thay nhau nấu một bữa ăn cho các cháu toàn lớp. Thấy hiệu quả, phụ huynh đua nhau đăng ký cho con ăn bán trú. Đến nay có 27/28 xã đã tổ chức cho các cháu ăn ngủ bán trú, trong đó nhiều xã đạt 100% số cháu như các xã Tùng ảnh, Thái Yên, Thị trấn, Trường Sơn... Đức Long là xã trước đây điển hình về nợ lương cô, nay đã dành gần 1 tỷ đồng xây dựng trường Mầm non đạt chuẩn Quốc gia. Huyện Đức Thọ đã ra nghị quyết 04 và 2 Đề án về phát triển GD Mầm non. Lương cô giáo Mầm non ngoài biên chế tại địa bàn Đức Thọ cao nhất trong khu vực nông thôn ở hà Tĩnh. Ở thị trấn Đức Thọ, ngoài hỗ trợ cho mỗi cô 200.000 đ/ tháng, còn chi thêm cho mỗi cô đi học từ 200.000 đ đến 500.000 đ. Đây là một trong những nguyên nhân đưa trường Mầm non Thị trấn Đức Thọ 3 lần nhận lá cờ đầu của tỉnh.

      Kỳ Văn là xã miền núi, đất đai khô cằn, độc canh cây lúa. Nhìn cơ ngơi bề thế của ngôi trường Mầm non với kinh phí gần 2 tỷ đồng được trích hoàn toàn từ ngân sách xã. Khó ai có thể hình dung được nổi vất vả trong quá trình tổ chức huy động vốn để xây dựng nó. Bí thư đảng uỷ Trần Thanh Xuân tâm sự: “Đảng uỷ bàn bạc mãi và ra nghị quyết chuyên đề về xây dựng trường Mầm non đạt chuẩn quốc gia. Khi triển khai về chi bộ, nhiều đảng viên cao tuổi căn vặn: Xây trường xong rồi có cháu học không?”. Họ sợ trường đẹp thì dân phải đóng nhiều vì lúc đó toàn bộ khu vực này chỉ là một bãi lầy, tưởng là không làm nổi. Trường xây xong, các cô kiên trì đến tưng nhà vận động phụ huynh. Rồi từ chỗ trẻ đi học không ăn tại trường, đến nay các cháu trong xã đều thực hiện bán trú hết.

Không riêng gì kỳ Văn, nhiều xã ở Kỳ Anh đã và đang dành nhiều ngân sách đầu từ cho các trường Mầm non chuẩn như Kỳ Thư (1,2 tỷ), Kỳ Châu (dần 1,2 tỷ), Kỳ Lạc ( 0.8 tỷ)…

       Vốn là một địa phương có truyền thống hiếu học, huyện Can Lộc đã ưu tiên hàng đầu ngân sách cho việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, trong đó có trường Mầm non. Trường Mầm non Thiên Lộc được đầu tư 2,3 tỷ đồng, trong đó ngân sách xã và nhân dân đóng góp lên đến 2,1 tỷ. Để ngôi trường có vị trí đẹp và khuôn viên thoáng đãng, rộng rãi như hôm nay, xã đã quyết định nắn con đường liên thôn cho đi vòng để khỏi ảnh hưởng đến diện tích đã được quy hoạch.

Huyện Hương Khê đã huy động công sức, tiền của xây dựng nhiều trường Mầm đạt chuẩn quốc gia, trong đó có những trường ở vùng sâu vùng xa như Hương Trà, Lộc Yên, Phú Phong, Hương Đô. Trường Mầm non Bông Sen (thị trấn Hương Khê) là một trong 2 trường chuẩn Quốc gia đầu tiên của tỉnh. Khi có Quyết định đạt chuẩn, nhà trường được Thứ trưởng Bộ GD&ĐT về tận nơi trao bằng công nhận.

      Các huyện Thạch Hà, Hương Sơn, Thị xã Hồng Lĩnh, Thành phố Hà Tĩnh...cũng có nhiều chủ trương chính sách phát triển GD Mầm non.

      Nổi bật lên trong thời gian gần đây (năm 2006) có thị trấn Xuân An (Nghi Xuân), là địa phương có những bước đột phá táo bạo, được sự ủng hộ của nhân dân, nên đã một lúc xây dựng 2 cơ sở của trường mầm non với diện tích 3000 m2, kinh phí xây dựng lên đến 4 tỷ đồng từ ngân sách xã. Nhìn ngôi trường MN sang trọng và lộng lẫy với hệ thống nhà chức năng, phòng hiệu bộ, phòng y tế, nhà ăn, vườn rau xanh, công viên, hệ thống nước sạch và công trình phụ văn minh hiện đại, ít ai nghĩ rằng đây là một xã có 1/3 giáo dân, đời sống người dân chưa phải dư giả gì.

 

 

     Nhờ sự chỉ đạo sát sao của Sở Giáo dục và Đào tạo, sự quan tâm thiết thực của các địa phương và đặc biệt là sự năng động sáng tạo, kiên trì bền bỉ của đội ngũ cán bộ quản lý các phòng GD&ĐT và các trường, cùng với lòng yêu nghề mến trẻ của trên 7000 cô giáo Mầm non khắp mọi miền quê, ngành học MN tỉnh ta đã gặt hái được nhiều thành quả lớn lao: Tỷ lệ trẻ 5 tuổi được huy động đạt 100%, trẻ 3 tuổi ra lớp đạt 90%. Các cụm lớp, cụm trường đều phân chia độ tuổi để học chương trình 2 buổi/ngày. Mở rộng thực nghiệm đổi mới chăm sóc giáo dục trẻ 5 tuổi và chương trình thực nghiệm trẻ 3 - 4 tuổi tại các trường trọng điểm. 100 % trường lớp thực hiện đủ, đúng chương trình dành cho những nơi khó khăn. Các trường MN trong tỉnh đều thực hiện các chuyên đề cho trẻ mẫu giáo làm quen với văn học, chữ viết, giáo dục dinh dưỡng và VSATTP. Hoạt động lễ giáo, âm nhạc, tạo hình, an toàn giao thông, IKIXMAX... Đến hết năm học 2007-2008, toàn tỉnh đã xây dựng được 79 trường MN đạt chuẩn Quốc gia. Số lượng trường MN đạt chuẩn tăng nhanh, chất lượng nuôi dạy trẻ ngày càng cao. Cơ sở vật chất các trường đạt chuẩn được phát huy tối đa.

      Thành quả hôm nay đạt được không uổng công lao của đội ngũ những người đi gieo mầm xanh cho đất nước. Những gì mà ngành học Mầm non tỉnh ta đạt được hôm nay sẽ là nền móng vững chắc cho lâu đài tương lai của một thế hệ.

.Minh Huệ - Báo Hà Tĩnh