Phát biểu của đồng chí Nguyễn Thiện - Uỷ viên ban thường vụ tỉnh uỷ - phó chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh tại hội nghị sơ kết 2 năm "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"
Kính thưa Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân - UVTW Đảng - Phó Thủ tướng Chính phủ;
Kính thưa: GS.TS Phạm Vũ Luận - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT và các đồng chí đại diện lãnh đạo các Bộ Ban ngành Đoàn thể Trung ương;
Kính thưa các đồng chí lãnh đạo ngành GD&ĐT 63 tỉnh thành trong cả nước;
Thưa các đồng chí !
Hôm nay, hoà chung niềm hân hoan, phấn khởi của cả nước trong những ngày thu lịch sử, chào mừng sự kiện có ý nghĩa lịch sử trọng đại của dân tộc, 65 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02 tháng 9, hướng tới Đại Lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, chào mừng thành công Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, trước hết, cho phép tôi thay mặt lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, xin nhiệt liệt chào mừng các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các quý vị đại biểu khắp mọi miền Tổ quốc đã về dự đông đủ trong một Hội nghị quan trọng, giàu ý nghĩa của ngành GD&ĐT được tổ chức trên quê hương Hà Tĩnh.
Kính thưa quý vị đại biểu!
Hà Tĩnh là một vùng đất thiên nhiên không mấy ưu đãi, nhưng trong khó khăn, khắc nghiệt, con người càng được tôi rèn thêm ý chí, cần cù chịu khó, kiên cường sáng tạo để vươn lên. Đây cũng là vùng đất văn vật, nổi tiếng với bề dày văn hoá, cách mạng và truyền thống hiếu học. Theo dòng chảy thời gian, Hà Tĩnh luôn cắm được những mốc lớn, hiện diện được chính mình trong tiến trình phát triển của lịch sử, văn hoá nước nhà. Người dân và các thế hệ học sinh Hà Tĩnh rất đỗi tự hào là quê hương của Phong trào Xô viết anh hùng, của Ngã ba Đồng Lộc đã đi vào huyền thoại; quê hương của hai Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam: Đồng chí Trần Phú và Đồng chí Hà Huy Tập; của Đại thi hào Nguyễn Du - Danh nhân Văn hoá thế giới, của các nhà thơ lớn như Nguyễn Công Trứ, Xuân Diệu, Huy Cận; quê hương các nhà khoa học có tầm cỡ như Hoàng Xuân Hãn, Nguyễn Khắc Viện, Nguyễn Đình Tứ, Nguyễn Đổng Chi, Lê Văn Thiêm và nhiều con người danh tiếng khác...
Trong các thời kỳ phát triển của lịch sử, nhân dân Hà Tĩnh đã có sự đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong những năm thực hiện công cuộc đổi mới, mặc dù điều kiện có nhiều khó khăn, thách thức, nền kinh tế đang ở mức thấp, song được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và giúp đỡ của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Tĩnh đã đoàn kết, nhất trí, đồng sức, đồng lòng, nỗ lực phấn đấu vươn lên giành được nhiều kết quả đáng tự hào trên các lĩnh vực: kinh tế tiếp tục phát triển với mức tăng trưởng ngày càng cao, cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư xây dựng. Các lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục phát triển và đạt được những kết quả quan trọng. Quốc phòng - An ninh bảo đảm, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội. Công tác xây dựng Đảng bộ và các tổ chức trong hệ thống chính trị được chú trọng. Đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng lên.
Riêng về lĩnh vực GD&ĐT, đến nay Hà Tĩnh đã xây dựng được một hệ thống giáo dục với quy mô hoàn chỉnh, đủ các bậc học, cấp học theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá và xã hội hoá; đáp ứng nhu cầu học tập của toàn dân để nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; ngày càng xuất hiện những điểm sáng, đánh dấu được những mốc phát triển của nền giáo dục Việt Nam.
Quán triệt sâu sắc về tính ưu việt của phong trào Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, từ nhận thức đến hành động, những năm qua, tỉnh đã tập trung chỉ đạo để phong trào đạt được những kết quả bước đầu khá quan trọng, vừa thể hiện đầy đủ các nội dung, tiêu chí chung của Bộ GD&ĐT, vừa để lại dấu ấn riêng sâu sắc.
Điểm nổi bật trước hết là, tỉnh đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc mà lực lượng nòng cốt là các ngành GD&ĐT, VHTT&DL, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Khuyến học, Đài PT&TH, Báo Hà Tĩnh, để tập trung xây dựng thành công nhiều trường đạt chuẩn Quốc gia. Đây là mũi đột phá có ý nghĩa tiên quyết của phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực; trường chuẩn Quốc gia đã làm chuyển biến mạnh mẽ nhận thức của mọi tầng lớp trong xã hội; nhân dân hoàn toàn đồng thuận và yên tâm gửi con em vào những môi trường giáo dục thân thiện, tích cực. Đó cũng là những trường đáp ứng tốt yêu cầu của tiêu chí của phong trào. Đến nay, toàn tỉnh có 499 trường đạt chuẩn Quốc gia ở các ngành học, bậc học, tăng 72 trường so với trước khi có phong trào này; so với cả nước, Hà Tĩnh đã sớm quan tâm đến nội dung an toàn trường học; ngành giáo dục đã chủ động tham mưu Đề án Xây dựng Trường học an toàn, được HĐND tỉnh phê duyệt vào năm 2006; hệ thống trường đạt chuẩn tăng mạnh và có thuyết phục lớn là những hình ảnh đẹp, là một trong những điểm sáng về xã hội hoá, từng thu hút các tỉnh, thành về tham quan học tập.
Thứ hai là, quan tâm chỉ đạo các ngành chú trọng công tác xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL. Đến nay, đội ngũ không ngừng được nâng lên về mọi mặt, đáp ứng các yêu cầu như biết thân thiện trong dạy học, luôn cập nhật tri thức khoa học, trình độ nghiệp vụ, nâng cao tay nghề để áp dụng phương pháp dạy học tích cực, khơi gợi tình cảm, hứng thú, sự chủ động tìm tòi, sáng tạo trong học tập cho học sinh. Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn ở các ngành học, bậc học tăng trên 10% so với năm học 2007- 2008; cụ thể, trình độ đạt chuẩn toàn ngành là trên 98%; trong đó, trên chuẩn của Mầm non 30%; Tiểu học 70,2%; THCS là 45% và THPT: là gần 10%.
Thứ ba, chỉ đạo quyết liệt để thu hút, tiếp nhận hầu hết trẻ em trong độ tuổi quy định đến trường; củng cố và phát huy tốt thành quả xoá mù chữ, phổ cập giáo dục Tiểu học, THCS, đẩy mạnh phổ cấp giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, triển khai phổ cập giáo dục Trung học ở những nơi có điều kiện; quan tâm để thực hiện bình đẳng về quyền lợi học tập cho thanh, thiếu niên, không có sự phân biệt về mọi mặt, kể cả trẻ khuyết tật ... ; số học sinh bỏ học của Hà Tĩnh thấp nhất 6 tỉnh Bắc trung bộ; tỉ lệ học sinh khuyết tật được hoà nhập là 72,8%; riêng ngành Giáo dục kết hợp với Hội Khuyến học, Hội Liên hiệp Phụ nữ đã mở 377 lớp phụ đạo cho 3.915 học sinh học lực yếu, có hoàn cảnh khó khăn; vận động được 103 học sinh bỏ học trở lại trường; trao học bổng cho học sinh học giỏi, học sinh nghèo vượt khó với số tiền 76.885.000đ...
Thứ tư là, quán triệt nguyên lý học đi đôi với hành, mỗi giờ học, mỗi ngày đến trường là một nguồn hứng thú mới, khơi gợi cho học sinh khát vọng được khám phá, Giáo dục Hà Tĩnh đã có nhiều cách làm sáng tạo. Nét độc đáo, là chỉ đạo các ngành phối hợp tổ chức tốt cuộc thi "Rạng rỡ Hồng Lam" trên sóng truyền hình; đến nay, đã phát được 15 số với sự tham gia của học sinh 28 trường THPT và 16 trường THCS. Kiến thức để chơi mà học, học mà chơi, rèn kỷ năng sống của chương trình khá phong phú, toàn diện; phối hợp tổ chức xây dựng và phát sóng trực tiếp 03 chương trình "Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam"; sau chương trình thí điểm cấp tỉnh, đã có trên 80% các trường THCS, THPT trong toàn tỉnh tổ chức Thắp sáng ước mơ cho tuổi trẻ Việt Nam. Các chương trình nói trên, đã góp phần bồi dưỡng tình quê hương đất nước, khích lệ động viên tuổi trẻ học tập rèn luyện; phát hiện, bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu; mang lại nhiều hiểu biết bổ ích về các môn khoa học tự nhiên, xã hội, nghệ thuật, thể thao; góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc một vùng quê gắn liền với những phong tục, lễ hội đậm sắc màu truyền thống.
Thứ năm là, chỉ đạo đẩy mạnh việc đưa trò chơi dân gian, hát dân ca vào nhà trường rất hiệu quả. Đầu các năm học, Giáo dục phối hợp chặt chẽ với các cấp bộ Đoàn, tập huấn 01 tuần cho các Tổng Phụ trách Đội về nghiệp vụ tổ chức trò chơi dân gian và hát dân ca; từ Tổng Phụ trách, triển khai xuống tận tất cả các giáo viên chủ nhiệm; quan niệm của Hà Tĩnh là để giúp học sinh mỗi ngày đến trường là một ngày vui thì giáo viên phải hiểu, phải biết chơi và biết cách tổ chức trò chơi trước đã. Hà Tĩnh cũng là đơn vị dẫn đầu cụm cuộc thi Giải toán trên máy tính cầm tay, là tỉnh có thành tích cao về Giải toán qua mạng của Bộ... Thông qua các hoạt động tập thể và các cuộc thi, giáo dục cho học sinh tinh thần nhân văn, xây dựng thái độ và hành vi ứng xử có văn hoá; biết nhiều điều cơ bản về kỹ năng sống; biết công nghệ thông tin hiện đại, biết duy trì thói quen rèn luyện thân thể để chăm sóc bản thân, biết sống khoẻ mạnh, an toàn. Từ đây, một số mô hình tiêu biểu đã lần lượt xuất hiện, thu hút nhiều học sinh, giáo viên và cả người dân tham gia như: Câu lạc bộ Bơi trẻ ở THCS Cẩm Trang - Cẩm Xuyên; Câu lạc bộ Ca trù Cổ Đạm - Nghi Xuân; trường Tiểu học Bắc Hồng - Hồng Lĩnh đã hoàn thiện đề án Xây dựng Bể bơi trong trường Tiểu học với tổng số vốn là 586 triệu đồng; cuộc thi chung kết cấp tỉnh Tiếng hát Dân ca Giáo viên và Học sinh Tiểu học tổ chức vào tháng 3 năm 2010 thực sự đã làm sống lại giá trị đích thực của những câu hò, điệu ví và trò diễn dân gian, thu hút đông đảo cán bộ giáo viên, học sinh tham gia; Hội thi Giai điệu tuổi hồng toàn quốc do Bộ tổ chức tại Hà Nội vào năm 2009, chương trình dự thi mang đậm âm hưởng dân ca của học sinh THPT Phan Đình Phùng đã dành 04 Huy chương Vàng và xếp thứ Nhì toàn quốc...
Thứ sáu là, phát huy thế mạnh về văn hoá, lịch sử của quê hương, Giáo dục Hà Tĩnh đã biên soạn 02 tài liệu và tổ chức bồi dưỡng chu kỳ phần Địa phương học về nội dung Văn hoá và Danh nhân Hà Tĩnh cho cán bộ, giáo viên từ mầm non đến phổ thông. Theo đó, cùng với ngành VHTT&DL chỉ đạo các nhà trường ký cam kết và nhận chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá, lịch sử. Đến nay, đã có 72 di tích cấp Quốc gia và 151 di tích cấp Tỉnh được các trường chăm sóc;
Tại diễn đàn này, xin được thành kính khắc sâu thêm: 42 năm đã qua đi, tiếng súng đã qua đi... nhưng Ngã ba Đồng Lộc với khẩu hiệu nổi tiếng “ Sống anh dũng bám đường - Chết kiên cường dũng cảm - Xe chưa qua nhà không tiếc” - một biểu tượng sáng ngời về sự bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam thời đánh Mỹ vẫn còn đó và tiếp tục có sức thu hút trong đời sống tâm linh của mỗi chúng ta, việc nhận chăm sóc, bảo tồn, phát triển Khu Di tích từ khi có phong trào của Bộ và sự kiện Cắt băng Khánh thành Cụm tượng 10 nữ TNXP tại Ngã Ba Đồng Lộc sáng nay của Đảng, Nhà nước, Bộ GD-ĐT là một nghĩa cử cao đẹp, mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc, có sức lan toả rộng khắp và có khả năng biểu đạt rất cao về sự tri ân của tuổi trẻ cả nước đối với bao xương máu đã làm nên một Đồng Lộc anh hùng!
Kính thưa quý vị đại biểu!
Sau hai năm thực hiện phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", Giáo dục Hà Tĩnh tiếp tục được củng cố và phát triển; chất lượng giáo dục đại trà ngày thêm vững chắc, chất lượng mũi nhọn tiếp tục giữ vững và đẩy mạnh. Năm học: 2008 - 2009 và 2009 - 2010 số học sinh đạt Học sinh giỏi Quốc gia Lớp 12 là 46 và 49 em trên tổng số 60 học sinh dự thi hằng năm; số trúng tuyển vào ĐH, CĐ từ 5.678 năm 2007 và 7.720 năm 2008 đã lên 12.510 em năm 2009; năm 2010 được xếp thứ 18/63 tỉnh thành trong toàn quốc; việc đánh giá chất lượng đã được chú trọng việc đổi mới công tác quản lý, phương pháp dạy, học, thực hiện nghiêm túc cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" và các cuộc vận động khác của Bộ, ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin vào các hoạt động giáo dục, bước đầu thực hiện tốt công tác kiểm định chất lượng và ba công khai trong giáo dục... Giáo dục Hà Tĩnh là lĩnh vực nổi trội nhất trong Phong trào thi đua yêu nước của tỉnh, nhiều năm liền được Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT tặng Cờ TĐXS.
Kính thưa các quý vị đại biểu!
Hiện nay, Hà Tĩnh đang tập trung chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế, trên cơ sở phát triển công nghiệp - xây dựng - dịch vụ, tạo sự chuyển biến về chất đối với lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp; đảm bảo sự tăng trưởng hợp lý, bền vững, đưa Hà Tĩnh, từ một tỉnh nông nghiệp trở thành tỉnh có công nghiệp - dịch vụ phát triển, đến năm 2015 cơ bản trở thành một trong những trung tâm công nghiệp phát triển của miền Trung. Mục tiêu đó đã và đang được tỉnh tập trung chỉ đạo và cụ thể hoá bằng việc triển khai các chương trình, dự án kinh tế trọng điểm như huy động mọi nguồn lực để phát triển công nghiệp, nhất là ở Khu Kinh tế Vũng Áng, Khu Liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formusa, Dự án Khai thác mỏ sắt Thạch Khê, Khu Kinh tế Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo, Thuỷ điện Ngàn Trươi Cẩm Trang v.v... Tất cả những ý tưởng, mục tiêu, giải pháp dẫn đến thành công trên các lĩnh vực kinh tế xã hội, chắc chắn cần có sự đóng góp đắc lực của GD&ĐT qua việc thực hiện Chiến lược nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài.
Hội nghị của Bộ GD&ĐT được tổ chức lần này là một cơ hội quý hiếm để Hà Tĩnh được đón tiếp, giao lưu, học tập kinh nghiệm về xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực và những nội dung khác thuộc lĩnh vực GD&ĐT từ các địa phương khắp mọi miền tổ quốc. Hy vọng, tất cả chúng ta sẽ tranh thủ triệt để những ưu thế của cơ hội quý hiếm này.
Cũng tại diễn đàn trọng thể nay, cho phép tôi thay mặt lãnh đạo tỉnh, trân trọng cảm ơn sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện có hiệu quả về nhiều mặt của Đảng, Nhà nước, các Bộ Ngành, Đoàn thể Trung ương đối với sự phát triển chung của Hà Tĩnh. Kính mong tiếp tục nhận được những sự quan tâm đó. Cuối cùng thay mặt Đảng bộ và nhân dân Hà Tĩnh, xin trân trọng cảm ơn Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, lãnh đạo các Bộ, Ban Ngành, Đoàn thể Trung ương, các Sở GD&ĐT trong toàn quốc đã dành cho Hà Tĩnh vinh dự được đăng cai tổ chức Hội nghị này; xin cảm ơn và chúc sức khoẻ, hạnh phúc tới toàn thể quý vị đại biểu và chúc Hội nghị thành công tốt đẹp.