Có thể nói 5 nội dung của cuộc vận động (xây dựng tr­ường lớp xanh, sạch, đẹp; dạy và học có hiệu quả; tổ chức các hoạt động tập thể thiết th­c, lành mạnh; rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh; học sinh chăm sóc và phát huy các giá trị các di tích lịch sử văn hoá) vừa là mục tiêu vừa là phư­ơng tiện của các nhà trư­ờng phổ thông của chúng ta từ mấy lâu nay. Tuy nhiên, để thực hiện các nội dung trên một cách trọn vẹn và có hiệu quả đòi hỏi mọi lực lư­ợng trong và ngoài nhà trư­ờng phải nhận thức đầy đủ và phối hợp chặt chẽ để có sự đầu tư­ đúng mức cả về tinh thần và vật chất.

      Trong phạm vi bài viết này tôi chỉ trao đổi về một nội dung liên quan trực tiếp đến hoạt động Đoàn - Đội trư­ờng học hiện nay là: Tổ chức các hoạt động tập thể.

      Trong nhiều năm qua công tác Đoàn -Đội trư­ờng học đã thực sự góp phần quan trọng trong việc giáo dục thanh thiếu nhi thông qua các hoạt động tập thể, tạo nên một môi trường giáo dục lành mạnh với nhiều sân chơi bổ ích, mang tính giáo dục cao. Mặc dầu vậy so với yêu cầu cuộc vận động là: tổ chức các hoạt động văn nghệ thể thao một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh và tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi thì trong thực tế vẫn còn nhiều vấn đề cần trao đổi.

      Một là: các hoạt động Đoàn - Đội trư­ờng học mấy lâu nay được thực hiện chủ yếu theo các chủ đề, chủ điểm với chư­ơng trình thống nhất từ tỉnh đoàn, hội đồng đội tỉnh đến các huyện, thị, thành phố, điều này dễ làm cho một số Tổng phụ trách và cán bộ đoàn trư­ờng máy móc, phụ thuộc khi xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động cho từng đơn vị cụ thể, nhất là khi kĩ năng và kinh nghiệm của một bộ phận còn hạn chế. Bởi thế, nhiều hoạt động còn mang nặng tính mùa vụ, hình thức, gò ép... ch­a thiết thực, dẫn đến thanh thiếu nhi ch­a tham gia một cách chủ động, tự giác. Kinh nghiệm của các điển hình là vai trò sáng tạo của đồng chí Bí th­ đoàn và Tổng phụ trách đội là hết sức quan trọng trong việc cụ thể hoá  kế hoạch và chư­ơng trình tổ chức các hoạt động sao cho thật phù hợp với điều kiện địa phư­ơng, đơn vị và đặc điểm tâm lí lứa tuổi mới có thể cuốn hút các em vào các hoạt động một cách tự giác, say s­a. Một hoạt động Đoàn- Đội dù lớn hay nhỏ đều phải xuất phát từ chính nhu cầu và điều kiện của các em nhất là đư­ợc các em cùng tham gia góp ý xây dựng mới thực sự đạt đư­ợc yêu cầu thân thiện, thiết thực.

      Hai là: phải tạo điều kiện tối đa để học sinh đ­ược trực tiếp tham gia vào việc quản lí điều hành các hoạt động cụ thể, không làm thay các em khi ch­a thật cần thiết. Thanh thiếu nhi sẽ mạnh dạn hơn, chủ động hơn, thoải mái hơn  trong việc thực hiện các yêu cầu hoạt động hoặc phát biểu ý kiến  cá nhân khi ng­ời điều hành trực tiếp lại vừa là bạn bè cùng trang lứa. Đây là yêu cầu trả các hoạt động Đoàn-Đội-Sao về cho thanh thiếu nhi, mà ng­ời lớn, thầy cô giáo và cả các anh chị Tổng phụ trách chỉ nên giữ vai trò cố vấn, chỉ đạo.Bởi vậy, chúng ta thật sự ch­a hài lòng khi còn một số anh chị phụ trách quá ôm đồm trong việc điều hành từ khẩu lệnh, trống, còi đến làm mẫu... trong các hoạt động tập thể.Tạo đư­ợc khả năng tự quản trong một tập thể thanh thiếu nhi là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng trong công tác  quản lí chỉ đạo nền nếp nói chung và trong giáo dục cá biệt nói riêng vì thực tế cho thấy chỉ có các em theo dõi nhau, giúp đỡ nhau là chặt chẽ và hiệu quả nhất. Cách làm này cũng vừa là phư­ơng pháp và mục tiêu trong việc bồi dư­ỡng đội ngũ cán bộ làm công tác Đoàn -  Đội ngay từ trong trư­ờng học.

      Ba là: việc thực hiện các nội quy, nghi thức của Đoàn - Đội nh­ trang phục, phù hiệu, các bài hát, các bài trống, các động tác cá nhân ... cần thống nhất thực hiện một cách nghiêm túc nh­ng không quá khắt khe, nặng nề làm cho các em (nhất là thiếu niên nhi đồng) phải sợ sệt, ngại ngùng, mệt mỏi trong khi luyện tập và thực hiện. Một số liên đội đã mất quá nhiều thời gian cho việc rèn luyện những động tác cá nhân, nghi thức tập thể mà lẽ ra các em phải đ­ược bổ sung dần trong cả quá trình. Đã có những liên đội không còn thời gian cho học sinh chơi tự do, đó là ch­a kể có những buổi sinh hoạt tập thể kéo dài d­ưới trời nắng nóng trong khi sân trư­ờng ch­e đủ bóng cây che.Có liên đội yêu cầu đội  mũ ca lô trong cả các tiết học văn hoá, đồng phục chưa phù hợp với thời tiết... cũng là những biểu hiện thiếu thân thiện.

      Đáng l­ưu ý hơn cả là việc tổ chức các hoạt động vui chơi, văn nghệ, thể thao cho thanh thiếu nhi ch­a đư­ợc quan tâm đúng mức cả về thời gian , nội dung và cách thức, mặc dù đây là hoạt động đư­ợc thanh thiếu nhi yêu thích nhất, say s­a nhất. Thời gian của thanh thiếu nhi trong các trư­ờng học hiện nay hầu hết tập trung cho việc học văn hoá, các hoạt động tập thể lại tập trung chủ yếu cho việc tập d­ượt các  nền nếp, hình thành các kĩ năng nghi thức làm cho các em luôn cảm thấy nặng nề, căng thẳng. Hình thức và nội dung tổ chức vui chơi, văn nghệ, thể thao cho các em cũng còn rất nghèo. Việc tổ chức trò chơi ở các liên đội nếu có thì cũng th­ường đư­ợc tiến hành một cách đơn điệu với một  quản trò duy nhất là Tổng phụ trách, một địa điểm duy nhất là sân tr­ường, một quy mô không đổi là toàn thể học sinh cùng một số trò chơi đơn giản và lặp lại nhiều lần nh­: làm theo tôi nói, không làm theo tôi làm; m­a rơi, pháo nổ; A- li- ba-ba... bởi vậy học sinh dễ nhàm chán. Nhiều dụng cụ thể thao nh­ các loại bống, dây, vợt, cầu... chư­a đ­ược sử dụng. Thiết nghĩ, để hoạt động vui chơi, văn nghệ, thể thao đư­ợc phong phú, đa dạng tạo đư­ợc hư­ng phấn thực sự cho các em thì rất cần thay đổi cả về hình thức, nội dung, quy mô tổ chức. Để tích cực hoá các hoạt động, giáo dục ý thức hợp tác làm việc theo nhóm, rèn luyện khả năng nhanh nhẹn, khéo léo thì việc đ­a các trò chơi dân gian nh­: chơi ô ăn quan, c­ớp cờ, bịp mắt bắt dê, mèo đuổi chuột, đánh trận giả, trốn tìm, chơi lò cò, kéo co, đánh bi... vào nhà trư­ờng là hết sức cần thiết.Trong các buổi học, các buổi sinh hoạt cần dành một khoảng thời gian thích đáng cho việc tổ chức các trò chơi, nhất là chơi các trò chơi dân gian theo nhóm nhỏ, các hoạt động thể thao nh­ nhảy dây, bóng đá, bóng chuyền, ném bóng, đá cầu... chắc chắn sẽ tạo đư­ợc hứng thú và sự tham gia tích cực, tự giác của học sinh. Mỗi học kì, mỗi năm học nếu tổ chức đư­ợc một trò chơi lớn, một vài lần dã ngoại, cắm trại, tham quan, thi văn nghệ, thể thao phù hợp với điều kiện cụ thể từng địa phư­ơng sẽ để lại trong các em nhiều ấn tư­ợng sâu sắc, đẹp đẽ làm cho các em yêu hơn bạn bè, trường, quê hư­ơng. Để làm đư­ợc điều này không chỉ đòi hỏi sự tâm huyết và năng động của đội ngũ cán bộ Đoàn- Đội mà còn rất cần sự đồng thuận cao và sự ủng hộ về mọi mặt của cả ban giám hiệu, tập thể các phụ huynh và nhiều lực lư­ợng xã hội khác.

      Tóm lại, việc tạo lập một môi trư­ờng giáo dục an toàn, thân thiện từ các hoạt động tập thể phù hợp là yêu cầu bức thiết trong việc giáo dục thanh thiếu nhi hiện nay, điều này chính là sự cụ thể hoá đầu tiên của khẩu hiệu: “ Hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em”.