Ở Mỹ, công tác kiểm định chất lượng giáo dục đại học do Hiệp hội các trường Đại học ngồi lại với nhau tự định ra các tiêu chí cho phù hợp với mục tiêu của các trường đại học, thành lập các đoàn đánh giá ngoài để khẳng định chất lượng và nâng cao chất lượng của nhà trường.

      Ở Việt Nam, công tác kiểm định chất lượng giáo dục là “một công việc mới mẻ vừa khởi động”. Năm học 2007-2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai công tác kiểm định ở các trường đại học và cao đẳng. Tiếp tục lộ trình của công tác kiểm định chất lượng giáo dục. Năm học 2008-2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thực hiện thí điểm ở 79 trường Trung học phổ thông của 25 tỉnh thành. Hiện nay Bộ đã có Quyết định số 04/2008/QĐ-BGDĐT ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường tiểu học, Công văn số 1082/SGDĐT về việc góp ý dự thảo Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THPT; công văn số 9637/ BGD&ĐT- KT&KĐCL về việc góp ý dự thảo văn bản Quy trình và chu kỳ kiểm định chất lượng giáo dục trường tiểu học, THCS, THPT và công văn số 7808/ BGD&ĐT- KT&KĐCL hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ Khảo thí và kiểm định chất lượng, trong đó nhấn mạnh: Chỉ đạo, hướng dẫn các trường phổ thông, các phòng GD&ĐT triển khai công tác đảm bảo chất lượng. Mỗi Sở triển khai đánh giá khoảng 2,5% số trường Tiểu học, THCS, THPT trên các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khác theo các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng do Bộ GD&ĐT ban hành nhằm xác định thực trạng chung của các cơ sở giáo dục; đề ra được các giải pháp cải tiến và từng bước nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường. Chỉ đạo các cơ sở giáo dục xây dựng văn hoá chất lượng trong từng đơn vị; chuẩn bị triển khai chủ đề của năm học tiếp theo (năm học 2009-2010) là Năm học đánh giá chất lượng giáo dục.

      Đây quả là một công việc hết sức mới mẻ và không phải ai cũng nhận thức đúng đắn tính chất cần thiết và bản chất của vấn đề. Đã có nhiều ý kiến cho rằng công tác kiểm định chất lượng của Bộ giáo dục và Đào tạo còn nhiều bất cập bởi Bộ “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Nhưng thực chất của kiểm định chất lượng không phải là sự xếp hạng trường này hơn trường kia mà là nhằm xác định mức độ nhà trường đáp ứng mục tiêu đề ra trong từng giai đoạn để không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục, giải trình với các cơ quan quản lý nhà nước và xã hội về thực trạng chất lượng giáo dục để cơ quan chức năng đánh giá và công nhận trường đạt tiêu chuẩn chất lượng.

      Công tác kiểm định chất lượng thực sự là một khoa học bởi nó gắn liền với thực tế của đơn vị; nó đòi hỏi những minh chứng cụ thể có sức thuyết phục để khẳng định được đơn vị đó đạt chất lượng ở cấp độ nào.

      Quy trình kiểm định chất lượng giáo dục bao gồm nhiều bước: tự đánh giá, đăng ký kiểm định; đánh giá ngoài và đánh giá lại (nếu có); công nhận và cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn . Khâu đánh giá ngoài sẽ có sự tham gia của các nhà khoa học, nhà quản lý có chuyên môn, nghiệp vụ về kiểm định chất lượng giáo dục không thuộc trường được đánh giá. Trong công tác kiểm định chất lượng, khâu tự đánh giá hết sức quan trọng bởi trong quá trình thực hiện, các đơn vị sẽ hiểu rõ hơn thực trạng giáo dục của đơn vị mình, thấy được những điểm mạnh và nhất là những điểm yếu để từ đó đề ra được các giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo. Tuy nhiên, tự đánh giá nhiều lúc mang tính chất chủ quan, vì vậy đối tượng khách quan đánh giá dựa trên cơ sở những minh chứng cụ thể sẽ giúp đơn vị đó nhìn nhận một cách biện chứng và chính xác chất lượng giáo dục của đơn vị mình.

 Xác định vai trò quan trọng của công tác kiểm định chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh đã tiếp thu các văn bản cấp trên, triển khai các văn bản xuống các đơn vị kịp thời. Đặc biệt Ban giám đốc đã chỉ đạo phòng Khảo thí và kiểm định chất lượng tổ chức trao đổi học tập kinh nghiệm ở một số tỉnh bạn, từ đó có kế hoạch triển khai thực hiện thí điểm một số đơn vị nhằm rút ra những bài học có ý nghiã để công tác kiểm định chất lượng đạt kết quả. Năm học 2008- 2009 Sở đã có công văn số 1510/SGD&ĐT- KT&KĐCL chỉ đạo thực hiện thí điểm công tác kiểm định chất lượng ở 3 trường Trung học phổ thông: Nguyễn Văn Trỗi, Lý Tự trọng, Vũ Quang và chỉ đạo các phòng Giáo dục và Đào tạo lựa chọn từ 2 đến 3 trường Tiểu học, THCS trên các địa bàn có điều kiện kinh tế xã hôi khác nhau để triển khai thực hiện.

       Trong thời gian tới phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng sẽ tập huấn cho các đơn vị thí điểm và sẽ triển khai công tác kiểm định chất lượng ở tất cả các trường học khi có quyết định về Bộ tiêu chuẩn chất lượng giáo dục bậc THPT, THCS để đáp ứng yêu cầu của ngành trong tình hình mới.

Công tác kiểm định chất lượng giáo dục hết sức mới mẻ, trong quá trình thực hiện chắc chắn còn gặp nhiều khó khăn đòi hỏi sự nổ lực, đặc biệt là sự đồng thuận của các tổ chức xã hội, cá nhân quan tâm đến ngành giáo dục mà trước hết là của lãnh đạo ngành và lãnh đạo của chính các đơn vị cơ sở.

Tuy nhiên, với truyền thống hiếu học của vùng quê, hy vọng công tác kiểm định chất lượng của ngành giáo dục Hà Tĩnh sẽ có những bước chuyển biến tích cực và đạt được kết quả tốt, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của tỉnh nhà.

 

 

. Lê Ngọc Cảnh - Trưởng phòng KT&KĐCL Sở GD&ĐT Hà Tĩnh