Friday, 03/12/2021 - 01:13|
CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VỚI CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH HÀ TĨNH
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

“Nghe rõ, nhìn kỹ” - Kỹ thuật cốt lõi đánh giá thường xuyên trong dạy học Tiểu học

      Đánh giá thường xuyên trong quá trình dạy học là việc làm mang lại hiệu quả rất to lớn trong dạy học. Việc đánh giá thường xuyên giúp giáo viên nắm bắt mức độ học tập của học sinh; điều chỉnh PPDH để giúp hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất người học. Nói đến đánh giá thường xuyên tưởng chừng là việc thường ngày ai cũng biết, cũng hiểu và làm tốt. Thế nhưng, trong thực tế một số giáo viên ở một số thời điểm chưa chú tâm đến đánh giá thường xuyên

        Đánh giá thường xuyên trong quá trình dạy học là việc làm mang lại hiệu quả rất to lớn trong dạy học. Việc đánh giá thường xuyên giúp giáo viên nắm bắt mức độ học tập của học sinh; điều chỉnh PPDH để giúp hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất người học. Nói đến đánh giá thường xuyên tưởng chừng là việc thường ngày ai cũng biết, cũng hiểu và làm tốt. Thế nhưng, trong thực tế một số giáo viên ở một số thời điểm chưa chú tâm đến đánh giá thường xuyên. Do vậy, chưa phát hiện kịp thời để trợ giúp, khuyến khích khi học sinh gặp khó khăn hoặc chưa có gợi ý, tạo hứng thú để phát huy được sự sáng tạo trong các em.

Để đánh giá thường xuyên được tốt hãy cùng ôn lại một vài điểm cơ bản trong quy định về đánh giá thường xuyên học sinh tiểu học (HSTH) theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 và Văn bản số 03/VBHN-BGDĐT ngày 28 tháng 9 năm 2016 về quy định đánh giá HSTH của Bộ GDĐT.

 Đánh giá học sinh trong quá trình học tập và tham gia các hoạt động giáo dục dưới được quy định dưới 2 hình thức là đánh giá thường xuyên và đánh giá định kỳ, cụ thể:

Đánh giá thường xuyên là hoạt động đánh giá diễn ra trong tiến trình thực hiện hoạt động dạy học theo yêu cầu cần đạt và biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của từng môn học, hoạt động giáo dục và một số biểu hiện phẩm chất, năng lực của học sinh… Đánh giá thường xuyên ở các lĩnh vực: Đánh giá thường xuyên về nội dung học tập các môn học, hoạt động giáo dục và Đánh giá thường xuyên về sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực.

Nhiệm vụ cụ thể của giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh về đánh giá thường xuyên nội dung học tập các môn học, hoạt động giáo dục; về sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực:

- Đánh giá thường xuyên về nội dung học tập các môn học, hoạt động giáo dục

+ Giáo viên sử dụng linh hoạt, phù hợp các phương pháp đánh giá, nhưng chủ yếu thông qua lời nói chỉ ra cho học sinh biết được chỗ đúng, chưa đúng và cách sửa chữa; viết nhận xét vào vở hoặc sản phẩm học tập của học sinh khi cần thiết, có biện pháp cụ thể giúp đỡ kịp thời.

+ Học sinh tự nhận xét và tham gia nhận xét sản phẩm học tập của bạn, nhóm bạn trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập để học và làm tốt hơn.

+ Cha mẹ học sinh trao đổi với giáo viên về các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp và phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện.

- Đánh giá thường xuyên về sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực

+ Giáo viên sử dụng linh hoạt, phù hợp các phương pháp đánh giá; căn cứ vào những biểu hiện về nhận thức, hành vi, thái độ của học sinh; đối chiếu với yêu cầu cần đạt của từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi … để nhận xét và có biện pháp giúp đỡ kịp thời.

+ Học sinh được tự nhận xét và được tham gia nhận xét bạn, nhóm bạn về những biểu hiện của từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi để hoàn thiện bản thân.

+ Cha mẹ học sinh trao đổi, phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh rèn luyện và phát triển từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi.

Công tác đánh giá thường xuyên từ xưa đến nay đã được quý thầy giáo, cô giáo thực hiện trong các giờ học và hoạt động giáo dục. Hoạt động đánh giá thường xuyên của giáo viên thể hiện ở việc giáo viên nhận xét bằng lời bài làm/sản phẩm ở bảng, vở, bài kiểm tra của học sinh… là quan sát học sinh thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ học tập, hướng dẫn học sinh đánh giá kết quả bài làm lẫn nhau …

Quá trình dạy học cho thấy đánh giá thường xuyên là cốt lõi trong việc giúp học sinh nắm chắc kiến thức của từng môn học, hoạt động giáo dục đồng thời hình thành phát triển những phẩm chất chủ yếu và những năng lực cốt lõi ở mỗi cá nhân. Đánh giá thường xuyên không chỉ xuyên suốt trong khâu tổ chức dạy học và hoạt động giáo dục mà giáo viên cần nắm bắt biểu hiện tâm lý, thông tin về học sinh trước, trong khi tham gia các hoạt động tại gia đình và tại cộng đồng địa phương.

Từ các yêu cầu trên xin trình bày một vài kỹ thuật khi thực hiện đánh giá thường xuyên trong quá trình dạy học và hoạt động giáo dục.

Nhiệm vụ của giáo viên trong quá trình đánh giá thường xuyên học sinh trong dạy học có thể được gói gọn trong mấy từ là “nghe rõ, nhìn kỹ”. Nghe rõ, nhìn kỹ để có thông tin động viên, hỗ trợ và định hướng cho học sinh.

“Nghe rõ, nhìn kỹ” là kỹ thuật trong quan sát khi sử dụng 2 giác quan là thính giác và thị giác trong dạy học.

Quá trình dạy học và tổ chức hoạt động giáo dục giáo viên (người chủ trì) thực hiện tốt việc “nghe rõ” là chú ý nghe từ học sinh những điều gì?

+ Nghe học sinh trao đổi trong nhóm: Sau khi giao việc cho các nhóm học sinh giáo viên quan sát và chú ý lắng nghe rõ lời nói học sinh trao đổi, thảo luận trong nhóm. Quá trình nghe nếu học sinh có vướng mắc, khó khăn thì cần hỗ trợ các em, hoặc đi chệch hướng thì cần định hướng các em trở về đúng nhiệm vụ được phân công tránh phát hiện muộn làm mất thời gian. Từ việc nghe trao đổi trao trong nhóm giáo viên biết được năng lực của từng em về kiến thức, tư duy cũng như ngôn ngữ. Vì nghe từ nhóm sẽ có nhiều ý kiến thảo luận khác nhau nên giáo viên cần phân biệt được ý kiến đúng, gần đúng/đúng hướng và đang đà chệch hướng để có hướng tư vấn, hỗ trợ thích hợp, cùng với đó là ghi nhận, khuyến khích được ý kiến đúng đã đưa ra.

+ Nghe từ cá nhân HS: Chú ý nghe rõ câu trả lời kết quả thực hiện nhiệm vụ, nghe ý kiến phản biện đối chất lẫn nhau. Khi học sinh trình bày kết quả, hoặc mô tả về sản phẩm, định hướng cách giải quyết nhiệm vụ, phản biện ý kiến của bạn, giáo viên phải nghe rõ, nắm rõ từng ý và cả nội dung. Việc nghe rõ giúp giáo viên có cơ sở chính xác đánh giá kết quả để kết luận hoặc tư vấn, hướng dẫn học sinh. Trong thực tế một số giáo viên yêu cầu học sinh trả lời nhưng khi học sinh trả lời, phản biện thì giáo viên lại thờ ơ, thiếu chú ý lắng nghe. Do đó, quá trình nghe học sinh trả lời giáo viên nên hướng mặt về học sinh, theo dõi một cách chăm chú, tránh vừa làm việc (viết trên bảng, hướng mặt vào bảng, chăm chú làm việc khác…) vừa nghe khi học sinh trình bày kết quả, phản biện. Ngoài ra nhằm tạo niềm tin, động lực, tâm thể thoải mái, để khích lệ được học sinh khi trình bày giáo viên cần có biểu cảm thân thiện, cởi mở, gần gũi.

Giáo viên khi nghe rõ mới nắm bắt được mức độ nắm kiến thức, khó khăn vướng mắc để định hướng, động viên, bổ sung, trợ giúp hay cùng học sinh tìm phương án tháo gỡ khó khăn.

+ “Nhìn kỹ” là quan sát cụ thể, chính xác về trạng thái, thái độ, mức độ tham gia học tập, các hoạt động của học sinh. Kịp thời nhắc nhở học sinh không chú ý, hoặc hời hợt trong tham gia; động viên, hỗ trợ kịp thời khi học sinh gặp khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Kiềm chế, nhắc nhở học sinh quá “Năng động” trong học tập làm ảnh hưởng đến nhóm, lớp. Quan sát kỹ sản phẩm cá nhân hoặc nhóm học sinh (trên bảng, vở, sản phẩm kỹ thuật, tranh vẽ…) mức độ hoàn thành sản phẩm, có khó khăn, vướng mắc chỗ nào. Nhìn kỹ để nắm bắt tiến độ làm bài (tiến trình hoàn thành sản phẩm) của từng học sinh. Giáo viên phải đảm bảo tối thiểu học sinh không hoàn thành sản phẩm khi đã hết thời lượng cho công việc mà chưa lần nào được giáo viên hoặc bạn hỗ trợ.

Nhìn kỹ là quan sát nét mặt, biểu hiện tâm lý của học sinh khi vào lớp học. Giáo viên cần nắm bắt tâm trạng của học sinh thông qua biểu hiện nét mặt để có những động viên, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn giúp các em có tâm lý và hứng khởi, tự tin trong tham gia học tập. Quan sát biểu cảm để giao nhiệm vụ phù hợp tâm lý, sức khỏe của các em.

Quá trình nhận xét, đánh giá giáo viên tuyệt đối không được so sánh học này với học sinh khác. Thay vào đó những học sinh hoàn thành tốt, nhanh, có nhiều cách làm sáng tạo để hoàn thành nhiệm vụ được biểu dương, khen ngợi, học sinh hoàn thành còn chậm, chưa hoàn thành sản phẩm được hỗ trợ, động viên, khích lệ.

Nhìn và Nghe là hai quá trình đồng hành cùng nhau, việc dạy học và tổ chức hoạt động giáo dục cần làm tốt cả hai để góp phần hình thành phát triển các phẩm chất và những năng lực chung, những năng lực đặc thù cho học sinh.

Nhìn kỹ và nghe rõ trong đánh giá thường xuyên có vai trò rất quan trọng trong việc kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh nhằm động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh. Trong quá trình dạy học và tổ chức hoạt động giáo dục, giáo viên thực hiện tốt 2 kỹ thuật trên để không học sinh nào bị bỏ rơi trong bất cứ tình huống hoặc thời điểm nào mà mất cơ hội để vươn lên hoàn thành và hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập.

Quá trình đánh giá thường xuyên xẩy ra trong mọi thời điểm của tiến trình dạy học và tổ chức hoạt động giáo dục, do vậy người dạy học chú ý: “Đánh giá sự tiến bộ và vì sự tiến bộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích sự cố gắng trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy nhiều nhất khả năng, năng lực; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan; không so sánh học sinh này với học sinh khác, không tạo áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh”./.

IMG_2070.JPG

IMG_2100.JPG

IMG_2099.JPG

IMG_2132.JPG

                                          Lê Hữu Tân- Phòng GDPT, Sở GDĐT Hà Tĩnh

                                                                                      


Tổng số điểm của bài viết là: 13 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết