Thông tư số 15/2026 của Bộ GD&ĐT: Tự chủ – Minh bạch – Số hóa – Hiện đại – Phát triển toàn diện học sinh

Lần đầu tiên có một văn bản hợp nhất các điều lệ trường phổ thông, khắc phục tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ trong hệ thống văn bản, tạo thuận lợi cho công tác quản lý và triển khai thực hiện. Thông tư số 15/2026 ra đời thay thế nhiều văn bản trước đây: Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT (Điều lệ trường Tiểu học); Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT (Điều lệ trường THCS và THPT); Quyết định 51/2002/QĐ-BGDĐT và Thông tư 50/2021/ TT-BGDĐT về chuyển trường và tiếp nhận học sinh; Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT về xét tốt nghiệp THCS.​

Phối cảnh 3D Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS Sơn Hồng, Hà Tĩnh - Ảnh BHT

Một trong những điểm nổi bật của Thông tư là tăng quyền tự chủ của nhà trường trong xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục; lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học; phù hợp với điều kiện thực tiễn và đối tượng học sinh. Đây là bước chuyển từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị nhà trường hiện đại.

Cùng với đó, yêu cầu về trách nhiệm giải trình được đặt ra cao hơn. Nhà trường phải thực hiện công khai các hoạt động giáo dục, tài chính, chất lượng giáo dục và các điều kiện bảo đảm. Quy định này nhằm nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trước xã hội của mỗi nhà trường, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu.

Đối với các trường tư thục, vai trò của Hội đồng trường tiếp tục được khẳng định và quy định rõ hơn. Hội đồng trường là thiết chế quản trị quan trọng, đại diện quyền sở hữu; quyết nghị các vấn đề quan trọng và giám sát hoạt động của nhà trường.

Thông tư cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, bao gồm: Số hóa hồ sơ, dữ liệu; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, dạy học và kiểm tra, đánh giá; khuyến khích sử dụng các nền tảng số trong giáo dục.

Về nhân sự, ngoài đội ngũ giáo viên, Thông tư 15 làm rõ vai trò của các lực lượng hỗ trợ giáo dục như nhân viên thư viện, thiết bị, công nghệ thông tin và vị trí hỗ trợ khác, phù hợp với yêu cầu vận hành nhà trường trong bối cảnh mới.

Đáng chú ý, vai trò của giáo viên được mở rộng theo hướng toàn diện hơn. Bên cạnh nhiệm vụ giảng dạy, giáo viên còn thực hiện tư vấn tâm lý, hỗ trợ học sinh; tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; phối hợp với gia đình và xã hội trong giáo dục học sinh,... Điều này phù hợp với bản chất nghề giáo – vốn thường được xem là “nghề trồng người”, “thổi hồn nhân cách” cho học sinh; thích ứng với yêu cầu về đổi mới hoạt động giáo dục trong nhà trường hiện nay. 

Giáo viên Trường THPT Hồng Lĩnh tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh - Ảnh Tư liệu

Các hoạt động giáo dục cũng được định hướng đổi mới theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học, gắn với thực tiễn. Nhiều phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục như: Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, nghiên cứu khoa học, giáo dục STEM/STEAM, năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), kĩ năng sống, các hoạt động giáo dục tăng cường theo nhu cầu, sở thích chính đáng của học sinh… tiếp tục được chú trọng, khuyến khích triển khai trong nhà trường.

Nhằm hỗ trợ nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động giáo dục trong lớp học, tại khoản 3 Điều 16 tiếp tục quy định: Bảo đảm mỗi lớp học không quá 35 học sinh đối với cấp tiểu học; không quá 45 học sinh đối với cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông. Tuy nhiên  Thông tư 15 cho phép các địa phương có sự điều chỉnh linh hoạt: "Chủ tịch UBND cấp tỉnh quy định cụ thể số lượng học sinh trong mỗi lớp (...) phù hợp với từng địa phương và khả năng đáp ứng về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất của nhà trường" và "theo hướng giảm sỉ số học sinh trong lớp".

Thông tư đồng thời quy định rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của học sinh; các hành vi bị nghiêm cấm; tăng cường các yêu cầu đảm bảo môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, không bạo lực. Các thủ tục như tuyển sinh, chuyển trường, tiếp nhận học sinh cũng được chuẩn hóa theo hướng minh bạch, đơn giản và từng bước số hóa.

Bên cạnh đó, Thông tư nhấn mạnh trách nhiệm phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục học sinh, coi đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Có thể khẳng định, Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT thể hiện rõ định hướng đổi mới quản trị giáo dục phổ thông theo hướng: Tự chủ – Minh bạch – Số hóa – Hiện đại – Phát triển toàn diện học sinh. Việc triển khai hiệu quả Thông tư sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay.

Để triển khai hiệu quả Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT, cần tập trung một số giải pháp trọng tâm: Tăng cường công tác tuyên truyền, quán triệt nội dung Thông tư đến cán bộ quản lý, giáo viên và các bên liên quan; rà soát, điều chỉnh quy chế tổ chức và hoạt động của các nhà trường bảo đảm phù hợp quy định mới; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và dạy học; nâng cao năng lực quản trị nhà trường và chất lượng đội ngũ; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc./.

Ban Truyền thông Sở GD&ĐT

Xem toàn văn Thông tư tại đây: