Friday, 03/12/2021 - 02:36|
CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VỚI CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH HÀ TĨNH
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Tổ chức hoạt động dạy học theo định hướng CV 2345/BGDĐT-GDTH ngày 07/6/2021

Phụ lục 3, Công văn số 2345/BGDĐT-GDTH ngày 07/6/2021 về việc  hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường cấp tiểu học, trong đó hướng dẫn xây dựng kế hoạch bài dạy nêu một số nội dung cơ bản về tổ chức dạy học để giáo viên tham khảo. Để thuận lợi cho tổ chức dạy học theo định hướng Công văn 2345 xin nên một số ý kiến.

Kế hoạch bài dạy được giáo viên thiết kế xây dựng trước khi tổ chức hoạt động dạy học các môn học, hoạt động giáo dục. Khi tổ chức thực hiện kế khoạch bài dạy giáo viên cần chủ động, linh hoạt phù hợp với đối tượng, điều kiện, phương tiện dạy học và đồ dùng học tập của học sinh; bám sát yêu cầu cần đạt của bài học để tổ chức các hoạt động học tập phù hợp.

Tổ chức hoạt động học tập cho học sinh: yêu cầu mọi học sinh phải tham gia quá trình học tập dưới sự hướng dẫn, điều khiển của giáo viên (có thể là bạn/nhóm). Tùy vào nhiệm vụ giáo viên giao mà học sinh phải làm việc cá nhân, phối hợp theo nhóm hoặc cả lớp; phải tự đánh giá bài làm (bài làm: gọi chung cho kết quả, bài làm, sản phẩm học tập) của mình và tham gia đánh giá bài làm của bạn. Tự  giải quyết vấn đề, phối hợp giải quyết vấn đề, hoặc được hỗ trợ của giáo viên, bạn học… để hoàn thành nhiệm vụ học tập. Học sinh được gợi ý, hướng dẫn vận dụng kiến thức bài học vào thực tế cuộc sống (nếu có thể).

Quá trình tổ chức dạy học, giáo viên luôn đảm bảo vai trò là người tổ chức, hướng dẫn học sinh học tập; tạo ra các tình huống có vấn đề để kích thích học sinh tham gia tích vào quá trình học tập; tạo điều kiện cho học sinh được nhận xét, đánh giá và tổ chức cho học sinh nhận xét đánh giá sản phẩm của bản thân, của bạn/nhóm bạn (nhận xét, đánh giá bài làm của nhau); thông qua hoạt động đánh giá để hỗ trợ học sinh, điều chỉnh tổ chức dạy học đảm bảo thuận lợi cho học sinh học tập và đạt các yêu cầu cần đạt đã đề ra.

Một vài nội dung trọng tâm trong tiến trình tổ chức hoạt động dạy

a) Giao nhiệm vụ học tập

Nhiệm vụ được giao phải phù hợp năng lực của học sinh, nghĩa là để mỗi học sinh với năng lực, kiến thức đã có của mình phải hoàn thành nhiệm vụ theo yêu cầu của bài học. Giáo viên nắm rõ đối tượng (năng lực) học sinh, yêu cầu cần đạt của bài học, điều kiện, phương tiện dạy- học để giao nhiệm vụ; nhiệm vụ được giao rõ ràng, rành mạch; yêu cầu cần đạt phù hợp ở các mức độ năng lực từ tối thiểu, mức trung bình và khá-giỏi (năng lực đặc biệt). Giao nhiệm vụ cho học sinh kèm theo hướng dẫn, yêu cầu mà sản phẩm cần hướng tới, thời gian để hoàn thành nhiệm vụ. Quá trình giao nhiệm vụ giáo viên gợi mở tình huống có vấn đề, chú ý kích thích hứng thú học tập. Khi giao nhiệm vụ đảm bảo tất cả học sinh tập trung theo dõi, hướng về giáo viên để nghe rõ, nắm được yêu cầu nhiệm vụ của bản thân/nhóm phải thực hiện. Tuyệt đối không để bất kỳ một học sinh nào không nắm rõ nhiệm vụ, thời gian hoàn thành sản phẩm của mình trước khi thực hiện nhiệm vụ.

b) Tổ chức cho học sinh thực hiện nhiệm vụ

Sau khi đảm bảo tất cả học sinh đều nắm được nhiệm vụ được giao giáo viên thực hiện từng bước để đảm bảo học sinh làm việc và làm việc hiệu quả:

- Quan sát ít nhất một lượt tất cả học sinh làm việc: Đánh giá mức độ bắt đầu tham gia làm việc của tất cả cá nhân/nhóm sau khi có lệnh bắt đầu làm việc. Việc quan sát kỹ tất cả học sinh sau lệnh làm việc nhằm phát hiện được cá nhân/nhóm nào chưa tham gia, mức độ tham gia (nhiệt tình, hời hợt, thờ ơ), hoặc có khó khăn khi bắt tay vào làm việc, hoặc chưa rõ nhiệm vụ được giao để hỗ trợ, hướng dẫn kịp thời. Giáo viên không nên vội xuống hỗ trợ ngay cho một cá nhân/nhóm nào khi vừa giao xong việc (khi HS mới bắt đầu làm việc). Khi đến ngay với một học sinh thì chưa nắm được một cách tổng quan tình hình khó khăn khi bắt đầu làm việc của các cá nhân/nhóm. Do vậy, sẽ khó phát hiện và không hỗ trợ kịp thời những khó khăn hơn của cá nhân/nhóm khác vấp phải ngay khi tiến hành công việc.

- Khi phát hiện cá nhân/nhóm cần hỗ trợ và đã hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ thì tiếp tục quan sát cả lớp thực hiện nhiệm vụ để phát hiện, đánh giá mức độ hoàn thành  của cá nhân/nhóm, qua đó biết đối tượng nào cần tiếp tục phải hỗ trợ, đối tượng nào có thể giao thêm nhiệm vụ tiếp theo (với học sinh/nhóm có năng lực tốt hơn).

Đảm bảo mỗi cá nhân tích cực, nỗ lực làm việc của mình, tham gia vào thực hiện nhiệm vụ và cố gắng để hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân/nhóm trong thời gian quy định. Giáo viên tập trung quan sát, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ; khó khăn của cá nhân/nhóm/hay đa số để hỗ trợ cho cá nhân/nhóm, hay hướng dẫn, gợi ý chung cả lớp. Quan sát sớm, đánh giá kỹ để giúp học các em/nhóm không đi chệch hướng ngay ban đầu đỡ mất thời gian thực hiện nhiệm vụ.

- Giao nhiệm vụ cho học sinh giáo viên chú ý tạo cho học sinh không khí thoải mái để tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ. Lời nói cần truyền cảm, rõ ràng, rành mạch, dứt khoát, nhấn đúng trọng tâm. Không lặp lại nhiều lần (nói nhiều) làm học sinh bị rối, lúng túng nên không rõ và khó thực hiện nhiệm vụ được giao.

Tạo tình huống có vần đề, khuyến khích học sinh tham gia hoạt động thảo luận, tranh luận trong nhóm để phát huy và rèn kỹ năng ngôn ngữ, giao tiếp tự tin, phản biện và tư duy tích cực sáng tạo….

c) Tổ chức cho học sinh trình bày kết quả và thảo luận

Động viên học sinh thực hiện nhiệm vụ, khuyến khích các em hợp tác lẫn nhau, hỗ trợ bạn khi cần thiết. Tự đánh giá sản phẩm của bản thân, tham gia đánh giá kết quả bài làm/sản phẩm của bạn; gợi ý cho học sinh phản biện và tư duy phản biện để bảo vệ kết quả làm việc của cá nhân/nhóm. Tùy nội dung bài học, yêu cầu cần đạt, đối tượng học sinh nhưng cần tăng cường hoạt động thảo luận, hợp tác nhóm nhỏ trong tổ chức dạy học.

Khuyến khích, động viên để học sinh trình bày kết quả. Chú ý tạo động lực, hỗ trợ những em có tính rụt rè, nhút nhát trình bày kết quả giúp các em ngày càng tự tin hơn trước lớp và đám đông. Cố gắng không “bỏ quên” một học sinh nào trong cơ hội trình bày kết quả, hoặc nhận xét bài làm của bạn trong một số ngày học tập.

d) Nhận xét, đánh giá thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh

Qua kết quả quan sát, đánh giá quá trình thực hiện nhiệm vụ (tiến trình làm việc, kết quả bài làm, trình bày, báo cáo; ý kiến trao đổi, phản biện về bài làm/sản phẩm của cá nhân/nhóm) của học sinh giáo viên nhận xét, phân tích nhằm giúp các em có hứng thú, niềm tin trong học tập, hiểu và từng bước cải thiện, nắm vững chắc kiến thức. Giúp học sinh biết điểm còn yếu cần khắc phục, phát huy được năng lực vượt trội của mình thông qua hoạt động học tập của cá nhân, hỗ trợ từ giáo viên và bạn bè. Bên cạnh đó, giáo viên cũng lưu ý không khen, khuyến khích học sinh quá tràn lan, kiểu: “Đề nghị cả lớp vỗ tay khen bạn” liên tục khen, vỗ tay trở nên nhàm chán, phản tác dụng. Cần dành những lời khen, động viên, khuyến khích từ những cố gắng nhỏ nhất của những học sinh còn chậm trong quá trình hoàn thành bài học.

Quá trình đánh giá cần chỉ rõ, cụ thể (địa chỉ) những nội dung mà học sinh/nhóm chưa đạt, đề ra định hướng hoặc hướng dẫn cách khắc phục. Khuyến khích học sinh đã hoàn thành bài làm sớm tìm phương án (cách giải) khác cho bài tập (hay yêu cầu) đó.

Quá trình tổ chức dạy học lưu ý thêm:

+ Đối với hướng dẫn, giao nhiệm vụ cho học sinh: Cần rõ ràng, chi tiết, cụ thể. Nhiệm vụ giao học sinh cần phù hợp đối tượng (cả lớp, nhóm, cá nhân) đảm bảo chuẩn yêu cầu cần đạt về hình thành phẩm chất, năng lực. Khi hướng dẫn cá nhân, nhóm học sinh cần thể hiện sự gần gũi, thân thiện.

+ Câu hỏi cho học sinh: Cần ngắn gọn, dễ hiểu và đơn nghĩa.

+ Lệnh để các em làm việc: Cần rõ ràng, dứt khoát.

Âm lượng lời nói, biểu cảm của khi giao nhiệm vụ, hướng dẫn, đặt câu hỏi, lệnh làm việc cần thể hiện mức độ, thái độ khác nhau để học sinh tập trung, biết giáo viên đang nói gì với mình. Tránh khi hướng dẫn, đặt câu hỏi, lệnh làm việc âm lượng giọng nói đều đều như nhau làm học sinh không chú ý đến việc giáo viên đang nói gì. Cần giảm nói, đảm bảo đủ, ngôn ngữ cô đọng; không nên liên tục giải thích, giải thích vì nghĩ rằng học sinh không hiểu. Nếu học sinh chưa hiểu vấn đề giáo viên tìm cách tiếp cận mới, hỗ trợ các em có thể từ hình ảnh minh họa, hướng tư duy khác… để các em hiểu vấn đề và cùng tháo gỡ vướng mắc. Khi một học sinh đang trình bày kết quả, hay phản biện vấn đề, giáo viên cần thể hiện tập trung chăm chú lắng nghe và hướng mặt về phía học sinh đó; không nên vừa làm việc riêng, mắt hướng đi nới khác khi học sinh đang báo cáo kết quả.

+ Bỏ dần kiểu nói dở câu tạo điều kiện cho học sinh nói theo, nói leo khi sự việc đã quá rõ ràng, ví dụ: Sau khi hướng dẫn học sinh làm bài tập, giáo viên nhắc: “Bây giờ chúng ta làm bài … bài tập”; Sau khi đánh giá xong bài làm, giáo viên hỏi: “Bài này đúng chưa? … đúng rồi”(cả lớp cùng giáo viên nói theo thêm chữ sau dấu ba chấm).

          - Nếu ghi nhận xét, đánh giá: Đảm bảo viết con chữ, số đúng mẫu quy định khi ghi lời nhận xét vào sau bài làm của học sinh, đặc biệt là viết đúng chữ đ-Đ (đúng); ghi nhận xét: “Chữ viết xấu, chưa đúng mẫu” nhưng chữ viết lời nhận xét của giáo viên lại như nội dung lời nhận xét./.

                                                                           Lê Hữu Tân, CV Phòng GDPT

 


Tổng số điểm của bài viết là: 24 trong 5 đánh giá
Click để đánh giá bài viết