Sunday, 15/11/2026 - 01:28|
CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VỚI CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH HÀ TĨNH
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Trao đổi chuyên môn: Phân định hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học

Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT quy định về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, đồng thời phân định rõ với dạy thêm, học thêm. Điểm cốt lõi là không căn cứ vào tên gọi mà căn cứ vào mục tiêu, đối tượng, nội dung, mức độ yêu cầu, thời gian và cách thức tổ chức. Hiểu đúng nguyên tắc này sẽ giúp nhà trường tổ chức đúng quy định, còn cơ quan quản lý có một “thước đo” thống nhất để kiểm tra, giám sát.

Ba loại hoạt động, ba cách nhận diện

Có thể hình dung rất ngắn gọn: giáo dục tăng cường là phần “cần cho mọi người học”; giáo dục theo nhu cầu là phần “người học tự nguyện lựa chọn để học rộng hơn, cao hơn, sâu hơn”; còn dạy thêm, học thêm là loại hình riêng, thực hiện theo pháp luật về dạy thêm, học thêm.

Thứ nhất, giáo dục tăng cường

Hãy hỏi: Nội dung này có cơ bản, nền tảng, cần thiết chung để mọi học sinh được tiếp cận không? Nếu có, đó là hướng của giáo dục tăng cường. Nội dung bao gồm giáo dục toàn diện; khoa học, công nghệ, năng lực số; thực hành, trải nghiệm; ngoại ngữ, hướng nghiệp và kỹ năng ở mức cơ bản, cần thiết chung. Hoạt động này được tổ chức trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình 2 buổi/ngày và không thu tiền người học.

Thứ hai, giáo dục theo nhu cầu người học

Hãy hỏi: Nội dung này có phục vụ nhu cầu, sở thích, năng khiếu, năng lực hoặc định hướng phát triển cá nhân của một nhóm học sinh, ở mức mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu không? Nếu có, đó là hoạt động giáo dục theo nhu cầu. Hoạt động phải được tổ chức ngoài thời gian chính khóa và tăng cường, trên cơ sở tự nguyện.

Thứ ba, dạy thêm, học thêm

Nếu hoạt động thực chất là dạy thêm, học thêm thì phải thực hiện theo quy định riêng. Không thể đổi tên thành “câu lạc bộ”, “tăng cường”, “bồi dưỡng” hay “theo nhu cầu” để thay đổi bản chất hoạt động.

Học sinh Trường Tiểu học Đan Hải, xã Đan Hải trong tiết học Mỹ thuật

10 tình huống phân biệt

1. Câu lạc bộ giao tiếp tiếng Anh cho học sinh

Nếu nhằm củng cố, bổ trợ năng lực ngoại ngữ theo Chương trình GDPT thông qua thực hành, giao tiếp, trải nghiệm là giáo dục tăng cường. Nếu học theo chuẩn quốc tế, chứng chỉ quốc tế hoặc phương pháp tích hợp nội dung và ngôn ngữ là giáo dục theo nhu cầu.

2. Câu lạc bộ Robotics

Hoạt động khoa học, công nghệ, STEM, thực hành ở mức cần thiết chung là giáo dục tăng cường. Lập trình, robot, IoT, STEM nâng cao theo nhu cầu riêng là giáo dục theo nhu cầu.

3. Hoạt động AI

Trang bị năng lực số, hiểu biết và sử dụng AI ở mức cơ bản, cần thiết là giáo dục tăng cường. Lập trình AI, nghiên cứu, ứng dụng AI chuyên sâu là giáo dục theo nhu cầu.

4. Kỹ năng sống

Kỹ năng an toàn, phòng tránh rủi ro, giao tiếp và kỹ năng cơ bản cần thiết cho mọi học sinh là giáo dục tăng cường. Kỹ năng thuyết trình, lãnh đạo, tranh biện… ở mức nâng cao, chuyên sâu theo sở thích là giáo dục theo nhu cầu.

5. Toán nâng cao

Nếu tổ chức cho một nhóm học sinh có năng lực, sở thích để phát triển năng khiếu, học nội dung mở rộng, nâng cao là giáo dục theo nhu cầu. Nhưng nếu thực chất là ôn tập, luyện đề, củng cố kiến thức môn học theo bản chất dạy thêm thì phải đối chiếu quy định về dạy thêm, học thêm.

6. Ôn thi học sinh giỏi

Không mặc nhiên là “theo nhu cầu” chỉ vì học sinh tự nguyện. Nhà trường phải xem xét mục tiêu, nội dung, mức độ và cách tổ chức thực tế; nếu bản chất là dạy thêm, học thêm thì thực hiện theo quy định tương ứng.

7. Dạy trước chương trình

Dù mang tên “câu lạc bộ”, “tăng cường” hay “tiền lớp học” nhưng không được sử dụng hoạt động giáo dục theo Thông tư 85 để dạy trước chương trình. Đây là hành vi bị nghiêm cấm.

8. Luyện đề, chữa bài, ôn tập

Không vì tổ chức ngoài giờ hay có đăng ký tự nguyện mà trở thành giáo dục theo nhu cầu. Cần xem xét bản chất; nếu là dạy thêm, học thêm thì áp dụng pháp luật về dạy thêm, học thêm.

9. Một lớp “CLB Toán” nhưng toàn bộ học sinh lớp phải tham gia

Tên là câu lạc bộ nhưng nếu tổ chức như một lớp học bắt buộc, nội dung lại thuộc trách nhiệm bảo đảm chung hoặc mang bản chất dạy thêm thì không thể căn cứ vào tên gọi để xếp vào giáo dục theo nhu cầu. Hoạt động theo nhu cầu phải dựa trên sự tự nguyện và tổ chức theo nhóm có cùng nội dung đăng ký, không theo lớp học biên chế.

10. Hoạt động có thu tiền

Đây là “dấu hiệu kiểm tra” rất hữu ích nhưng không phải tiêu chí duy nhất để phân loại. Giáo dục tăng cường không được thu tiền; giáo dục theo nhu cầu có thể thu theo quy định, trên cơ sở tự nguyện, công khai, minh bạch. Vì vậy, không được lấy một nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước rồi “tách” sang hoạt động theo nhu cầu chỉ để thu kinh phí.

 

Hoạt động Ngày hội STEM tại một trường Tiểu học (xã Hương Khê)

Nhà trường chỉ cần làm một “bài kiểm tra 6 câu hỏi”

Trước khi đưa một hoạt động vào kế hoạch, hiệu trưởng yêu cầu người đề xuất trả lời: Mục tiêu là gì? Đối tượng nào? Nội dung gì? Mức độ đến đâu? Thời gian nào? Cách thức tổ chức ra sao?

Nếu câu trả lời nghiêng về “cơ bản - nền tảng - cần thiết chung” là giáo dục tăng cường.

Nếu là “mở rộng - nâng cao - chuyên sâu”, đáp ứng nhu cầu và định hướng phát triển cá nhân là giáo dục theo nhu cầu.

Nếu bản chất là dạy thêm, học thêm thì thực hiện theo quy định về dạy thêm, học thêm.

Với cơ quan quản lý, cũng chỉ cần kiểm tra ngược lại 6 yếu tố đó, đối chiếu với kế hoạch, nội dung thực tế, đối tượng tham gia, thời khóa biểu, hồ sơ đăng ký và cơ chế thu - chi. Bởi cuối cùng, câu hỏi quan trọng nhất không phải là “Nhà trường gọi hoạt động này là gì?”, mà là: “Học sinh đang được học gì, vì sao học, học ở mức nào, dành cho ai và được tổ chức ra sao?”

Khi trả lời được năm câu hỏi ấy, ranh giới giữa tăng cường - theo nhu cầu - dạy thêm, học thêm sẽ không còn là một điểm nghẽn khó quản lý.

 

PHAN DUY NGHĨA


Lượt xem: 1.837
Tổng số điểm của bài viết là: 109 trong 24 đánh giá
Click để đánh giá bài viết