Đánh giá, xếp hạng “Trường học hạnh phúc” ở Hà Tĩnh: Từ thí điểm đến chuyển biến thực chất và lan tỏa

Sáng ngày 8.4.2026, tại Trường Tiểu học Tiên Điền (xã Tiên Điền), Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh phối hợp với Quỹ Hỗ trợ Đổi mới Giáo dục Việt Nam tổ chức Hội nghị sơ kết 6 tháng triển khai Dự án thí điểm đánh giá, xếp hạng “Trường học hạnh phúc” cấp quốc gia.

Điểm khác biệt căn cốt của Dự án lần này chính là cách tiếp cận khoa học trong đánh giá. Từ một khái niệm vốn giàu tính cảm xúc, “Trường học hạnh phúc” đã được cụ thể hóa bằng 4 tiêu chuẩn, 13 tiêu chí và 75 chỉ báo. Nhờ đó, việc đánh giá không còn dựa vào cảm nhận chủ quan, mà có thể đo đếm, so sánh và kiểm chứng một cách rõ ràng, minh bạch.

Chính “thước đo” này đã giúp các nhà trường nhìn lại mình một cách thực chất hơn: từ môi trường sư phạm, mối quan hệ thầy - trò, đến cách tổ chức dạy học, chăm sóc cảm xúc và sự phát triển toàn diện của học sinh. Những điều trước đây khó gọi tên, nay đã có tiêu chí cụ thể để soi chiếu, điều chỉnh và hoàn thiện.

Sau 6 tháng triển khai, các trường tham gia tại Hà Tĩnh đã từng bước chuyển hóa các tiêu chí thành hành động cụ thể. Không khí lớp học trở nên cởi mở hơn; học sinh được lắng nghe, được khích lệ; giáo viên chủ động đổi mới phương pháp, tăng cường trải nghiệm, ứng dụng công nghệ để tạo hứng thú học tập.

Kết quả đánh giá bước đầu là minh chứng rõ nét: Hà Tĩnh có 2/6 trường của cả nước đạt mức 4 sao - mức cao nhất trong đợt đánh giá lần này; các trường còn lại đều đạt 3 sao. Điều đáng ghi nhận không chỉ ở tỷ lệ cao, mà ở sự đồng đều và thực chất trong quá trình triển khai.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Bùi Nhân Sâm - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh nhấn mạnh: “Việc lượng hóa các tiêu chuẩn, tiêu chí đã giúp các nhà trường có căn cứ rõ ràng để triển khai, tránh hình thức. Chúng tôi xác định, xây dựng Trường học hạnh phúc là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự thay đổi từ mỗi thầy cô giáo. Khi người thầy thay đổi, lớp học sẽ thay đổi, và từ đó lan tỏa ra toàn nhà trường”.

Trong thời gian tới, ngành Giáo dục Hà Tĩnh sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình, đồng thời gắn với chuyển đổi số, đổi mới phương pháp dạy học và phát triển văn hóa đọc, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, ông Sâm chia sẻ.

Đồng hành cùng địa phương, ông Đặng Tự Ân - Giám đốc Quỹ Hỗ trợ Đổi mới Giáo dục Việt Nam đánh giá cao cách làm của Hà Tĩnh, đặc biệt là việc triển khai bám sát bộ tiêu chí nhưng vẫn linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. “Khi đã có bộ công cụ với các tiêu chuẩn, tiêu chí và chỉ báo cụ thể, điều quan trọng là làm sao để các nhà trường “sống” cùng nó. Hà Tĩnh đã bước đầu làm được điều đó - biến tiêu chí thành hành động, biến đánh giá thành động lực phát triển”, ông chia sẻ.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn như năng lực ứng dụng công nghệ chưa đồng đều, việc khai thác sâu các chỉ báo ở một số trường còn hạn chế. Tuy nhiên, đây cũng chính là cơ sở để ngành giáo dục xác định các giải pháp tiếp theo: tăng cường bồi dưỡng đội ngũ, đẩy mạnh sinh hoạt chuyên môn theo hướng thực hành, phát huy vai trò của giáo viên trẻ và tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội.

Có thể thấy, sau 6 tháng triển khai, Dự án tại Hà Tĩnh đã đi qua giai đoạn “thí điểm” để bước vào giai đoạn “thực chất”. Khi hạnh phúc học đường được lượng hóa, đo đếm và đánh giá một cách khoa học, nó không còn là khẩu hiệu, mà trở thành mục tiêu cụ thể, có thể phấn đấu và đạt tới.

PHAN NỮ LA GIANG