Dạy học liên môn – Hướng đi có hiệu quả của giáo dục Tiểu học Hà Tĩnh
Trong tiến trình triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh đang được các nhà trường Tiểu học quan tâm, thực hiện một cách linh hoạt, sáng tạo. Tại Hà Tĩnh, dạy học liên môn đã và đang trở thành một hướng đi mới, phù hợp với thực tiễn giảng dạy cũng như đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh Tiểu học.
Một minh chứng rõ nét cho định hướng này là hoạt động sinh hoạt chuyên môn liên trường cấp Tiểu học do Cụm chuyên môn số 9 (gồm các trường thuộc huyện Đức Thọ cũ) tổ chức vào chiều ngày 18/12/2025 tại Trường Tiểu học Thị Trấn, xã Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Điểm nổi bật của buổi sinh hoạt không chỉ ở quy mô liên trường mà còn ở cách tiếp cận dạy học theo hướng liên môn, kết nối các môn học Lịch sử, Địa lí, Tiếng Việt, Tiếng Anh và Mĩ thuật trong cùng một chủ đề học tập.
Cập nhật kịp thời kiến thức địa lí – hành chính
Trên cơ sở Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông sửa đổi môn Lịch sử và Địa lí cấp Tiểu học, trong bối cảnh Nhà nước vừa thực hiện sắp xếp lại các đơn vị hành chính, nội dung tiết học được xây dựng nhằm cập nhật, điều chỉnh kiến thức địa lí cho học sinh một cách kịp thời, phù hợp. Thông qua các hoạt động học tập được thiết kế gần gũi, học sinh bước đầu hình thành nhận thức khái quát về 34 tỉnh, thành phố của Việt Nam sau sáp nhập, đồng thời nhận biết vị trí địa lí, trung tâm hành chính và một số đặc trưng tiêu biểu của các vùng miền.
Việc cập nhật kiến thức mới giúp học sinh hiểu đúng, hiểu đủ về những thay đổi trong tổ chức hành chính của đất nước. Qua đó, các em nhận thức được ý nghĩa của việc sáp nhập, tinh gọn bộ máy hành chính đối với sự phát triển kinh tế – xã hội.
Bức tranh Việt Nam hôm nay được cập nhật kịp thời cho học sinh lớp 5 thông qua dạy học liên môn
Liên môn nhưng không dàn trải, nặng nề
Các tiết dạy minh họa trong chuyên đề cho thấy cách tổ chức dạy học liên môn linh hoạt, có chọn lọc, tránh tình trạng chồng chéo kiến thức. Nội dung Lịch sử , Địa lí với chủ đề “Bức tranh Việt Nam hôm nay” được triển khai thông qua các hình thức phong phú như xem video, thảo luận nhóm, trò chơi “34 mảnh ghép thống nhất”, hoạt động thực hành sáng tạo Hương sắc ba miền… Tiếng Việt và Tiếng Anh được vận dụng trong các hoạt động giao tiếp, thuyết trình, trả lời câu hỏi; Mĩ thuật trở thành phương tiện để học sinh thể hiện hiểu biết thông qua tranh vẽ và các sản phẩm tạo hình.
Sự kết hợp hài hòa giữa các môn học đã tạo nên không khí học tập nhẹ nhàng, sinh động. Học sinh được vừa học, vừa chơi, tiếp cận kiến thức liên môn một cách tự nhiên, không áp lực, không dàn trải, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi Tiểu học.
Kết hợp hài hòa giữa Lịch sử, Địa lí, Mĩ thuật, Tiếng Anh tạo nên không khí học tập nhẹ nhàng, sinh động
Phát triển năng lực, bồi dưỡng phẩm chất học sinh
Thông qua các hoạt động trải nghiệm, làm việc nhóm, thuyết trình và trình bày sản phẩm, học sinh được phát triển đồng thời nhiều năng lực như tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp và hợp tác. Bên cạnh đó, các phẩm chất yêu nước, chăm chỉ, trách nhiệm được bồi dưỡng khi các em hiểu hơn về chủ quyền lãnh thổ, tự hào về quê hương, đất nước và trân trọng giá trị lao động của con người ở các vùng miền.
Việc tích hợp Mĩ thuật và Tiếng Anh trong tiết học không chỉ làm phong phú hình thức tổ chức dạy học mà còn giúp học sinh mạnh dạn thể hiện ý tưởng, nâng cao khả năng sáng tạo và giao tiếp, góp phần hình thành và phát triển năng lực toàn diện.
Nhiều phẩm chất, năng lực được bồi dưỡng, phát triển qua dạy học liên môn
Từ sinh hoạt chuyên môn đến lan tỏa đổi mới giáo dục
Sau các tiết dạy minh họa, giáo viên trong cụm đã cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng giáo án liên môn. Các ý kiến tập trung thảo luận những thuận lợi, khó khăn trong quá trình tổ chức dạy học. Qua đó, thống nhất nhận định rằng dạy học liên môn là hướng tiếp cận phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Tiểu học hiện nay.
Trao đổi, chia sẻ sau sinh hoạt chuyên môn
Có thể khẳng định, dạy học liên môn không chỉ làm cho mỗi giờ học trở nên hấp dẫn, ý nghĩa hơn mà còn mở ra hướng đi bền vững trong đổi mới phương pháp dạy học. Thông qua các hoạt động sinh hoạt chuyên môn liên trường, những cách làm hay, sáng tạo đang từng bước được lan tỏa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Tiểu học trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh./.
Hồ Thị Quý - Giáo viên Trường Tiểu học Đức Lâm, xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh
