ĐỂ TIẾNG ANH TRỞ THÀNH NGÔN NGỮ THỨ HAI TRONG TRƯỜNG HỌC Ở CỔ ĐẠM

ĐỂ TIẾNG ANH TRỞ THÀNH NGÔN NGỮ THỨ HAI TRONG TRƯỜNG HỌC Ở CỔ ĐẠM

Thực hiện định hướng của Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Trường Tiểu học Cổ Đạm, xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh đang từng bước xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường. Không chỉ dừng lại ở những tiết học trên lớp, tiếng Anh được định hướng hiện diện trong giao tiếp, mọi không gian học tập và các hoạt động trải nghiệm. Nhằm tạo thêm cơ hội để học sinh nghe và sử dụng ngoại ngữ một cách tự nhiên nhất.

Trong xu thế đổi mới giáo dục, việc dạy và học tiếng Anh ở bậc tiểu học đang từng bước chuyển từ mục tiêu trang bị kiến thức ngôn ngữ sang tạo dựng môi trường để học sinh có thể sử dụng ngoại ngữ. Thay vì chỉ tiếp cận tiếng Anh trong phạm vi một môn học, nhiều trường học chú trọng mở rộng không gian sử dụng ngôn ngữ này trong các hoạt động dạy học, giao tiếp và sinh hoạt.

Định hướng từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học cũng đặt ra yêu cầu thay đổi cách tiếp cận. Tiếng Anh không thay thế tiếng Việt và cũng không đồng nghĩa với việc yêu cầu tất cả giáo viên phải sử dụng ngoại ngữ ở mức độ chuyên sâu. Cốt lõi là tạo thêm cơ hội để học sinh được tiếp xúc với tiếng Anh thường xuyên, phù hợp với độ tuổi, năng lực và điều kiện thực tế của nhà trường.

Tại Trường Tiểu học Cổ Đạm định hướng này được cụ thể hóa thông qua chuyên đề “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” do Tổ Tiếng Anh xây dựng trong năm học 2026-2027. Theo kế hoạch, chuyên đề được tổ chức dành cho giáo viên toàn trường, với hình thức tập huấn, chia sẻ chuyên môn, thảo luận và thực hành. Nội dung không chỉ tập trung vào phương pháp dạy tiếng Anh mà hướng đến việc giúp giáo viên nhận diện những hoạt động có thể đưa tiếng Anh vào một cách tự nhiên, vừa sức.

Từ “học tiếng Anh” đến “sống cùng tiếng Anh”

Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng của Trường Tiểu học Cổ Đạm là chuyển trọng tâm từ “học tiếng Anh trong tiết học” sang “tăng cơ hội tiếp xúc và sử dụng tiếng Anh trong môi trường học đường”.

Theo kế hoạch chuyên đề của nhà trường, môi trường tiếng Anh được xây dựng dựa trên ba yếu tố: SEE – HEAR – USE, tức là học sinh được nhìn thấy, nghe và sử dụng tiếng Anh trong những hoàn cảnh phù hợp.

Ở cấp độ đầu tiên, tiếng Anh cần hiện diện trong không gian học tập thông qua biển bảng, góc tiếng Anh, thư viện, hành lang, sân trường và các khu vực sinh hoạt chung. Khi tiếng Anh xuất hiện một cách trực quan và thường xuyên, học sinh có thêm cơ hội làm quen với từ vựng, cách diễn đạt và các cụm từ đơn giản ngoài phạm vi sách giáo khoa.

Từ việc “nhìn thấy” (see), học sinh được tạo điều kiện để “nghe” (hear) tiếng Anh trong những tình huống gần gũi. Những lời chào, câu hỏi đơn giản hay hướng dẫn quen thuộc có thể trở thành một phần của giao tiếp học đường.

Cùng với đó là “USE” – sử dụng tiếng Anh. Đây được xem là bước quan trọng để học sinh chuyển từ việc ghi nhớ kiến thức sang thực hành ngôn ngữ. Những câu giao tiếp ngắn, trò chơi, bài hát, đọc sách, đóng kịch, hoạt động nghệ thuật, thể thao hay trải nghiệm đều có thể trở thành cơ hội để học sinh sử dụng tiếng Anh.

Cách tiếp cận này cũng giúp giảm áp lực cho cả giáo viên lẫn học sinh. Thay vì đặt ra yêu cầu sử dụng tiếng Anh ở mức độ cao ngay từ đầu, nhà trường hướng tới những thay đổi nhỏ, thường xuyên đặc biệt là phù hợp với thực tế.

Tiếng Anh không chỉ ở trong lớp học

Để “sống cùng tiếng Anh”, học sinh cần được tiếp xúc với ngôn ngữ này ở nhiều thời điểm, không gian và hoạt động khác nhau trong trường học. Vì vậy, môi trường sử dụng ngoại ngữ được mở rộng theo nhiều không gian khác nhau. 

Tại cổng trường, nhà trường định hướng triển khai “English at the gate” với những lời chào, câu giao tiếp đơn giản khi đón học sinh, kết hợp xây dựng khu vực hoặc bảng chào bằng tiếng Anh.

Trong lớp học, giáo viên có thể sử dụng một số câu tiếng Anh quen thuộc trong những tình huống phù hợp. Việc bắt đầu từ những câu đơn giản và sử dụng thường xuyên được xác định là cách để hình thành thói quen mà không tạo áp lực về năng lực ngoại ngữ.

Ở không gian chung của trường, tiếng Anh có thể được đưa vào hệ thống biển bảng, góc thư viện, hành lang, sân trường và các khu vực sinh hoạt. Khi ngôn ngữ xuất hiện xuyên suốt trong môi trường học đường, học sinh có thêm cơ hội tiếp xúc với ngoại ngữ ngay cả khi không tham gia tiết học tiếng Anh.

Một hướng khác là “English through Activities”, đưa tiếng Anh vào các hoạt động của học sinh như trò chơi, bài hát, đọc sách, đóng kịch, hoạt động nghệ thuật, thể thao và trải nghiệm. Qua đó, ngoại ngữ được gắn với những hoạt động mà học sinh vốn đã yêu thích, thay vì chỉ xuất hiện trong những bài tập ngôn ngữ.

Tạo môi trường tiếng Anh từ những điều gần gũi

Trường Tiểu học Cổ Đạm hướng đến việc tạo ra nhiều cơ hội để học sinh chủ động sử dụng ngoại ngữ trong quá trình học tập và sinh hoạt. Mỗi em được khuyến khích tham gia theo khả năng của mình, từ những câu giao tiếp ngắn, đơn giản đến các hoạt động đòi hỏi khả năng trình bày và tương tác nhiều hơn.

Cách làm này cũng đặt ra yêu cầu đối với giáo viên: tiếng Anh không chỉ xuất hiện trong giờ học mà có thể trở thành một phần tự nhiên của các hoạt động ở trường. Giáo viên được khuyến khích sử dụng những mẫu câu quen thuộc trong giao tiếp hằng ngày, đồng thời tạo tình huống để học sinh nghe, phản hồi và thực hành thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức. Qua quá trình tiếp xúc thường xuyên, nhà trường kỳ vọng các em dần hình thành thói quen sử dụng tiếng Anh, giảm tâm lý e ngại và có thêm sự tự tin khi giao tiếp.

Trao đổi về định hướng này, bà Trần Thị Thơi đại diện Ban Giám hiệu Trường Tiểu học Cổ Đạm, cho biết: “Chúng tôi nghĩ rằng để tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học thì trước hết phải tạo cho học sinh một môi trường gần gũi, để các em có thể gặp và sử dụng tiếng Anh một cách tự nhiên trong những hoạt động hằng ngày. Nhà trường sẽ bắt đầu từ những việc đơn giản như chào hỏi, giao tiếp trong lớp, trò chơi và các hoạt động trải nghiệm. Quan trọng nhất là làm từng bước, phù hợp với điều kiện của nhà trường và khả năng của học sinh, để các em học sinh thấy tiếng Anh không chỉ là một môn học mà còn là một công cụ giao tiếp quen thuộc.”

Từ những cách làm cụ thể, việc xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh đang từng bước trở thành một phần trong hoạt động giáo dục tại Trường Tiểu học Cổ Đạm. Đây là nền tảng để học sinh có thêm cơ hội tiếp xúc, thực hành, tự tin giao tiếp và sử dụng ngoại ngữ một cách tự nhiên, hiệu quả, từng bước hướng tới mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Tin và ảnh: GV Đào Thị Thanh Huyền

Trường Tiểu học Cổ Đạm – Phân hiệu 1