PHÒNG CHỐNG HIV/AIDS – TỪ HIỂU BIẾT ĐẾN HÀNH ĐỘNG VÌ MỘT THẾ HỆ TRẺ KHỎE MẠNH
Các em học sinh thân mến!
Tháng 12 hằng năm là thời điểm cả thế giới cùng hướng về Ngày Thế giới phòng, chống AIDS (01/12). Năm 2025, Việt Nam triển khai Tháng hành động Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS với chủ đề: “Đoàn kết là sức mạnh – Chung tay chấm dứt dịch bệnh AIDS.”
Chủ đề năm nay nhấn mạnh: Chỉ khi mọi người dân – đặc biệt là thanh thiếu niên – được tiếp cận bình đẳng các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS, chúng ta mới có thể đạt mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.
Dựa trên Kế hoạch 1395/KH-BYT ngày 06 tháng 10 năm 2025, Tổ Tư vấn học đường, công tác xã hội Trường THPT Hồng Lĩnh xin gửi đến các em những thông tin quan trọng và thiết thực sau:
1. Thực trạng HIV/AIDS tại Việt Nam – Những tín hiệu đáng chú ý
Theo Bộ Y tế, đến nay Việt Nam ghi nhận hơn 245.672 người nhiễm HIV đang sống; mỗi năm có gần 10.000 ca nhiễm mới. Điều đáng lo ngại là tỉ lệ lây nhiễm có xu hướng gia tăng trong:
Thanh thiếu niên trẻ tuổi
Nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM)
Các nhóm ẩn, khó tiếp cận
Nhiều trường hợp nhiễm HIV xuất phát từ thiếu kiến thức và hành vi nguy cơ, đặc biệt ở lứa tuổi học sinh – sinh viên.
Kế hoạch 1395 nhấn mạnh: Việt Nam đặt mục tiêu giảm số ca nhiễm mới xuống dưới 1.000 ca mỗi năm, tỷ lệ tử vong liên quan AIDS dưới 1/100.000 dân, và tỷ lệ lây truyền từ mẹ sang con dưới 2% vào năm 2030.
2. Những rào cản trong phòng, chống HIV/AIDS hiện nay
Sau 35 năm ứng phó với HIV/AIDS, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu đáng ghi nhận nhưng chương trình phòng, chống HIV/AIDS vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn:
Kỳ thị và thiếu hiểu biết
Nhiều người nhiễm HIV vẫn bị kỳ thị, phân biệt đối xử – điều này khiến họ ngại xét nghiệm, ngại điều trị, dẫn tới nguy cơ lây bệnh cao hơn.
Khó tiếp cận dịch vụ
Thanh thiếu niên, MSM và các nhóm dễ tổn thương gặp trở ngại về:
Tài chính, tâm lý, thông tin, định kiến xã hội
Các hành vi nguy cơ gia tăng ở giới trẻ
Quan hệ tình dục không an toàn
Lạm dụng rượu, chất kích thích
Chemsex
Xăm mình, xỏ khuyên ở nơi không đảm bảo vô trùng
Thử chất ma túy tổng hợp
Phụ thuộc nguồn viện trợ
Nhiều dịch vụ cốt lõi như điều trị dự phòng PrEP vẫn phụ thuộc dự án quốc tế, dẫn tới hạn chế mở rộng.
3. Các kiến thức cơ bản về HIV/AIDS mà học sinh cần nắm vững
* HIV là gì? AIDS là gì?
HIV: Virus gây suy giảm miễn dịch ở người
AIDS: Là giai đoạn cuối cùng và nghiêm trọng nhất của nhiễm HIV. Người mắc AIDS có số lượng tế bào bạch cầu rất thấp và hệ thống miễn dịch bị tổn thương nghiêm trọng.
* 3 con đường lây truyền HIV
- Quan hệ tình dục không an toàn
- Máu – dùng chung kim tiêm, vật nhọn, dụng cụ xăm trổ
- Mẹ sang con
* HIV không lây qua:
- Bắt tay, ôm, ho, hắt hơi
- Dùng chung bát đũa, ly cốc
- Học tập – lao động – vui chơi chung
- Muỗi đốt
→ Đây là thông điệp quan trọng của KH 1395 nhằm giảm kỳ thị.
4. Các biện pháp phòng ngừa HIV/AIDS hiệu quả (theo KH 1395/KH-BYT năm 2025)
1. Quan hệ tình dục an toàn
Sử dụng bao cao su đúng cách
Chung thủy một bạn tình
Không quan hệ khi chưa đủ sự hiểu biết và trách nhiệm
2. Phòng tránh lây qua đường máu
Không dùng chung kim tiêm
Không tự ý xăm, xỏ khuyên tại nơi không đảm bảo vệ sinh
Sử dụng dụng cụ vô trùng khi chăm sóc sức khỏe
3. Xét nghiệm HIV – Cách duy nhất biết có nhiễm hay không
Xét nghiệm sớm – định kỳ giúp:
Phát hiện HIV kịp thời
Điều trị ngay khi cần
Tránh lây cho người khác
4. Sử dụng PrEP và PEP nếu có nguy cơ cao
PrEP: Dùng trước phơi nhiễm → giảm 95% nguy cơ
PEP: Dùng trong 72 giờ sau phơi nhiễm
5. Điều trị ARV – đạt K = K (Không phát hiện = Không lây truyền)
Người nhiễm HIV nếu tuân thủ điều trị sẽ sống khỏe mạnh, học tập – lao động như người bình thường.
6. Xóa bỏ kỳ thị – xây dựng môi trường học đường nhân ái
Một yêu cầu quan trọng trong Kế hoạch 1395 là: Giảm kỳ thị, phân biệt đối xử trong gia đình – nhà trường – xã hội.
Các em hãy nhớ:
HIV không lây qua sinh hoạt thông thường.
Người nhiễm HIV cần được tôn trọng, được hỗ trợ chữa trị, không bị xa lánh.
Mỗi học sinh cần có thái độ đúng đắn, văn minh với bạn bè và cộng đồng.
7. Thông điệp truyền thông dành cho học sinh (trích từ KH 1395/KH-BYT)
Xét nghiệm HIV sớm – bảo vệ chính mình và người thân.
Tuân thủ điều trị ARV để đạt K = K.
PrEP – biện pháp dự phòng hiệu quả, an toàn cho người có nguy cơ.
Thanh niên hiện đại – không ngại bao cao su.
Đoàn kết – Chung tay – Chấm dứt AIDS vào năm 2030.
Các em học sinh thân mến!
HIV/AIDS vẫn là mối nguy ảnh hưởng sâu sắc tới sức khỏe cộng đồng, đặc biệt với tuổi trẻ. Tuy nhiên, chỉ cần hiểu biết đúng và hành động đúng, chúng ta hoàn toàn có thể phòng ngừa.
Tổ Tư vấn học đường– Công tác xã hội Trường THPT Hồng Lĩnh hy vọng rằng mỗi học sinh sẽ trở thành “tuyên truyền viên nhỏ”, lan tỏa thông điệp sống lành mạnh, yêu thương đúng cách và nói không với kỳ thị.
Vì một thế hệ học sinh khỏe mạnh – văn minh – nhân ái, chung sức cùng cộng đồng hướng tới mục tiêu Việt Nam chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030.
Hà Sen
Tổ Tư vấn học đường– Công tác xã hội
Trường THPT Hồng Lĩnh
